Abandono e degradación do patrimonio cultural e arqueolóxico de Cangas

A Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo quere manifestar publicamente a lamentable situación de abandono e degradación na que se atopa o amplo e variado patrimonio cultural e arqueolóxico que, asociado ao natural, atesoura o Concello de Cangas.

  • O petróglifo catalogado da Idade do Bronce de Pinal do Rei, na parroquiapinal do rei de Darbo, ao pé do Monte Carrasco, un dos máis completos e importantes do municipio e da comarca, con figuras rupestres gravadas na rocha en forma de coviñas, círculos concéntricos, antropomorfos, zoomorfos e escenas de montería e caza humana,está rodeado da praga invasora e pirófita de acacia negra e de matos de herba da pampa, os seus gravados afectados puntualmente por corrementos de terras, restos de rocha esnaquizada e pintadas con xiz, e, ao seu carón, aínda conserva a presenza de dous postes metálicos, restos dun panel informativo dentro dunha hipotética “posta en valor” fallida dos anos noventa do século pasado e un muro empedrado circundante anterior.
  • O Castro de Liboreiro, xacemento catalogado da Idade do Bronce-Ferro-Romano-Medieval, na parroquia de Aldán, lindante coa de Bueu, que desde os 334 metros de altitude máxima sobre o nivel do mar, na parte máis alta da Serra da Madalena, posúe unhas amplas panorámicas das rías Pontevedra e de Vigo, no que ao longo das súas catro terrazas a principios do século pasado ademais de chan de cabanas, fíbulas, moedas e cerámica castrexa e romana, foron atopadas tres aras votivas adicadas ao deus lar de nome Verore ou Aerno, ten boa parte da ladeira cuberta cunha densa plantación de piñeiros sen clarear nin podar, que representa un alto risco de propagación de incendio forestal e que, xunto coa matogueira alta, está a pechar o único camiño de acceso que lle queda ao castro unha vez que as obras do corredor de alta capacidade do Morrazo cortaran o paso orixinal desde A Portela. A propia vexetación alta da matogueira cubre a zona alta do castro, tapando varios dos gravados rupestres cruciformes e as estruturas dos muros das vivendas espalladas arredor da croa.
  • O petróglifo da Idade do Bronce de As Abelaires, na parroquia de Aldán, situado preto do límite co concello de Bueu nas faldras do monte do Castroliboreiro de Liboreiro e á beira do GR-59 da Ecorrota do Morrazo, que, con varias representacións de círculos concéntricos e coviñas, representa un dos mellor conservados pola fondura dos relieves nos gravados, está rodeado de vexetación alta e arbustiva, a presenza de varios eucaliptos entre o conxunto rupestre e verteduras de entullos nas súas inmediacións e pola contorna. Na década pasada xa fora afectado con maquinaria pesada por unha primeira fase de “posta en valor” promovida pola Mancomunidade de Concellos do Morrazo a costa da construción da planta de resíduos comarcal na proximidade e posteriormente por verteduras de resíduos voluminosos a costa da construción do punto limpo de Cangas nas inmediacións.
  • O petróglifo da Idade do Bronce de Outeiro de Río Loureiro, no lugar de Herbello da parroquia de Aldán, rodeado de carballeira, bosque de ribeira eloureiro prados e á beira dun vello camiño empedrado de carro, dentro da conca do rego Orxas nas faldras da Serra da Madalena, e que, á parte de varias laxes con representacións de coviñas, círculos concéntricos e pseudolabirintos, contén a figura dun suposto guerreiro con vestimenta, casco, espada e escudo máis dunha vivenda cónica con entrada cadrada e chan circular, con probabilidade do Bronce Final e exclusivo a nivel galego e do noroeste ibérico, está rodeado de vexetación alta, a presenza dun piñeiro entre o conxunto rupestre, unha densa capa de liques e brións tapando grande parte do gravados e un rego de auga que se forma de baixada pola rocha. Na proximidade está inventariada tamén a presenza doutro petróglifo catalogado, o de Monte Pereira, que, con representacións de círculos concéntricos e coviñas en varias laxes está igualmente cuberto e tapado pola vexetación alta e o eucaliptal.
  • O Castelo, na parroquia de Darbo, asentamento catalogado da Idade do Bronce-Ferro-Romano-Medieval que, cos seus 244 metros de altitude máxima sobre o nivel do mar, e amplas panorámicas da ría de Aldán e da enseada de Cangas e a ría de Vigo, no que ao longo das súas tres terrazas se atoparon petróglifos con gravados rupestres, restos do antigo castro e posterior emprazamento do castelo medieval e mais o achado dunha ara, foi afectado na última década por un incendio forestal e na actualidade está cuberto polo crecemento sen control da matogueira e o monte baixo, que, á parte de ocultar os camiños de acceso e boa parte dos elementos culturais, supón un novo risco de propagación de incendio na súa contorna.
  • O Monte do Castro, na parroquia de Hio, xacemento catalogado da Idade do Bronce-Idade do Ferro ,que, cos seus 162 metros de máxima sobre omonte do castro nivel do mar e penedía granítica con formación de tres terrazas en caída entre a enseada de Liméns e Os Castros-Punta Igrexiña de Nerga, onde se atopou no pasado restos da estrutura do castro, cerámica castrexa e pedras con gravados rupestres, e que posúe unhas amplas panorámicas da entrada da Ría de Vigo, o espazo natural da Costa da Soavela e as Illas Cíes, foi afectado nos últimos anos pola construcción dunha pista de acceso cuberta con entullos de obra até o interior do propio castro, onde se inzou a cimentación da estrutura ilegal dunha antena de telefonía móvil por parte da empresa France Telecom, e onde existen así mesmo outras antenas reemisoras de TV particulares, obxecto de varios expedientes por parte da Dirección Xeral de Patrimonio Cultural debido á falta de autorización por parte deste organismo.
  • A calzada empedrada que vai da Fanica ata Cova do Vento, na parroquia do Hio, de grande valor civil e etnográfico, que, por enriba do complexofanica dunar de Barra, forma parte do camiño vello que enlaza o Igrexario románico de Hio co núcleo rural de Donón, está afectada pola perda progresiva do pavimento e a vertedura de terras, entullos e resíduos forestais.
  • O Facho de Donón, na parroquia de Hio, xacemento catalogado da Idade do Bronce-Ferro-Romano-Medieval, declarado Ben de Interese Cultural pola Xunta de Galiza no ano 2013, cos petróglifos con gravados, poboado castrexo, santuario galaico-romano adicado ao deus lar Berobreo, calzada romana, faro medieval e os restos da aldea moderna de As Cortes-Punxeiro, que cunha altitude máxima de 188 metros sobre o nivel do mar amplas posúe unha amplas panorámicas do espazo natural protexido da Costa da Soavela e do Parque Nacional das Illas Atlánticas,está afectado pola masificación turística sen control e pola falta de mantemento dos elementos recuperados nas excavacións levadas a cabo ao longo da década pasada.

A falta de información e sinalización física da maioría dos xacementos -desde finais do século pasado ata a actualidade só se actuou e puxo en valor o Facho de Donón, en Hio, e o petróglifo de Laxe da Chan, en Darbo-, provoca tamén o risco de máis degradación dos mesmos polo tránsito de vehículos motorizados (Quads, motos de trial e todoterreo), circuitos de bicicletas e maquinaria pesada relacionada co sector forestal.

A Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo, atendendo aos seus valores paisaxísticos, naturais e culturais, presentou a rexistro en xullo e agosto de 2015 no Concello de Cangas, as correspondentes solicitudes de catalogación de Espazo Natural de Interese Local para a Serra da Madalena e os Montes do Hio e a posta en valor real do seu patrimonio natural e cultural coa creación de sendeiros de curto percorrido guiados e sinalizados, xunto coa proposta de mellora ambiental, social e económica da súa contorna, dos que non tivo ningunha resposta ata a actualidade por parte do actual goberno municipal.

Entendemos que hai que tomar medidas urxentes antes de que se produza un maior deterioro e situacións irreversibles que conleven a destrución e desaparición definitiva do patrimonio a protexer, como ten sucedido no máis recente pasado con distintas actuacións viarias e urbanísticas cun claro impacto crítico e severo no medio e con canteiras, traslado de pezas para construcións privadas e por simple expolio, con anterioridade.

A Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo demanda que a actuación protectora, máis alá do simple inventariado, catalogación e cartografiado, debe ser física, integral e repartida por todo o municipio e non centralizada no litoral nunha minoría do seu amplo e variado patrimonio, que na última achega á planificación urbanística do concello sobrepasaba o cento de elementos culturais a protexer entre xacementos e achados.

Advertisements

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s