Arquivos mensuais: Xaneiro 2021

Luita Verde denuncia a forestalización e urbanización dos espazos naturais e arqueolóxicos do Morrazo

Movemento de terras para plantación forestal en Cobres-Vilaboa

O Colectivo Ecoloxista Luita Verde alerta que mentres está a encherse a maioría do territorio morracense con monocultivos forestais e enerxéticos e construción de pistas a “diestro e siniestro” para o paso de maquinaria pesada, as áreas naturais mellor conservadas están a ser presa dos impactos directos e colaterais que están a provocar os proxectos de “parques forestais” e as “musealizacións” dos xacementos arqueolóxicos en espazos naturais e patrimoniais no territorio morracense, o que está a comportar a “forestalización” xeral do medio natural e a súa biodiversidade máis a súa “urbanización”, masificándoo e desnaturalizándoo con mobiliario, ao igual que está a suceder coa contorna física e ambiental dos elementos do patrimonio cultural en terreos de monte comunal e privado.

Aínda sendo conscientes de que é unha práctica que se está a levar a cabo desde hai un tempo, acrecentouse nos últimos anos e mesmo nos meses que levamos de pandemia onde, con fondos públicos, estanse a beneficiar economicamente empresas privadas a nivel local, autonómico e incluso estatal, e algunhas pódese dicir que afíns a determinadas formacións ou gobernos políticos.

Malia que transcorreran os anos o modelo segue sen mudar, consistindo na custosa e impactante instalación, pola súa aparatosidade, de paneis informativos e pasarelas de madeira ou metálicos que ao cabo do tempo rematan por degradarse, sendo incluso ilexibles, pola falta de mantemento, do desgaste das inclemencias da metereoloxía, dos incendios forestais ou directamente por efecto do vandalismo.

Na fase final pode dicirse que ademais acaban facendo a función de residuo co que iso implica para o medio. No mesmo lugar poden concentrarse mobiliario moi degradado de intervencións anteriores con outro de nova instalación e mesmo contradicirse no contido, que ás veces non se corresponde tampouco coa realidade.

Por engadido, e partindo de que non adoita existir unha ordenación dos recursos naturais, en moitos dos casos os espazos naturais ou elementos culturais e arqueolóxicos aos que se refiren non están nas condicións de conservación óptimas da súa contorna, rodeados de verteduras incontroladas, monocultivos intensivos a nivel forestal e vexetación alóctona, invasora e mesmo pirófita, en especial, piñeiros, eucaliptos e acacias, polo que a suposta “posta en valor”, “mellora” ou “recuperación” do patrimonio natural e cultural queda ao final de xeito “virtual” e “propagandístico” no improvisado mobiliario a expensas da intemperie

Por outra banda, están a considerarse como parque forestal e actuar como se fose unha plantación co que iso implica- cortas das copas e desbroces do sotobosque abusivas, tratamento ornamental,… – o que son espazos naturais, en especial carballeiras creadas de xeito natural e climácico a través da sucesión ecolóxica secundaria tras o abandono da intervención secular humana da roza e o silvopastoreo.

Están así mesmo a considerarse estas carballeiras como “masas protectoras” contra os lumes cando deberían estar clasificadas como “masas protexidas” a nivel ambiental e en tal caso o que tería é que eliminarse progresivamente boa parte das plantacións con monocultivos forestais de piñeiros e eucaliptos que imperan pola contorna, substituíndoas por especies frondosas caducifolias autóctonas.

Para exemplos temos:

Nun dos escasos espazos naturais protexidos da comarca, o da Zona de Especial Conservación de Cabo Udra na Rede Natura, na parroquia bueuense de Beluso, na reducida franxa terrestre protexida e onde paradoxicamente o que predomina é o monte baixo e a matogueira costeira atlántica aprobouse un “parque forestal” que ao final supuso o impacto da construción de novos viais, un deles ata a pequena praia dos Moscallos, outro ao carón e invadindo o bosque ribeireño e humidal da Escorregadoira xunto co encoramento das súas augas, e finalmente a corta a matarrasa da matogueira no propio cabo.

Na contorna do monte da Paralaia, en Moaña, en solo rústico de protección de espazos naturais e onde existe unha das carballeiras climácicas máis importantes do Morrazo, aprobouse outro “parque forestal” onde, falseando a información ao indicar que un dos atractivos do lugar é a existencia do GR-59 como “ruta de mountainbike”, na actualidade é un auténtico parque de atracción rodada, motorizada e humana, onde se mestura a presenza incontrolada e impactante de bicis de montaña, con motos e todoterreos polo medio das carballeiras, dos camiños e das pistas, e, desde que instalaron un banco de madeira na parte máis alta, o é tamén de punto de encontro de grupos numerosos e familiares de persoas, o que en tempos de pandemia significa tamén unha probabilidade alta de transmisión do coronavirus.

A escasa distancia deste “parque forestal” chega desde o veciño concello de Bueu e a través doutra importante carballeira, así mesmo en solo rústico de protección de espazos naturais, a ruta sinalizada “Hermelo, cerne do Morrazo”, onde parte da súa sinalización xa está degradada por actos vandálicos e pola falta de mantemento.

Pola parte meridional tamén está a chegar a nova ruta que está a promover o Concello de Cangas a través da importante carballeira de Coiro, tamén en solo rústico de protección de espazos naturais, abondando en mobiliario e xa veremos canto lle dura, habida conta de que este xa está a ser afectado polo vandalismo noutras sendas similares dentro deste mesmo municipio.

Nos montes da parroquia moañesa de Meira, en solo rústico de protección de espazos naturais a museaelización dunha parte do seu patrimonio cultural e arqueolóxico a través da senda municipal “Patrimonio de Moaña” ten a contorna rodeada de verteduras incontroladas de lixo e entullos e piñeiros, eucaliptos e acacias invaden as propias parcelas onde están ubicados os distintos elementos arqueolóxicos, basicamente petróglifos con gravados rupestres, cando deberían ter unha franxa perimetral sen arborado ao seu redor para a súa mellor protección e visualización e a súa contorna de xeito naturalizado con especies autóctonas.

Na mesma parroquia na proximidade da Pedra Morcegueira e no seo da carballeira máis importante a nivel local, persiste unha impactante pasarela de madeira de acceso en desnivel que foi afectada por un incendio forestal no ano 2015 e que na actualidade, á parte do impacto, non deixa de ser tamén un claro exemplo de inseguridade para o uso humano. Máis abaixo vense varios paneis informativos da comunidade de montes nun lamentable estado de conservación.

Na contorna natural da Poza da Moura, en solo rústico de protección de espazos naturais, na parroquia moañesa de Domaio, procedeuse á instalación de abondante mobiliario e sinalización e está a procederse ao desbroce continuado e de xeito lesivo da breixeira húmida atlántica, hábitat natural prioritario, ata o propio leito do rego da Miñouba.

Na contorna de Chan de Gagán, nos montes da parroquia marinense de Santo Tomé de Piñeiro, e en solo rústico de protección de espazos naturais, previo a que se solicitara a aprobación do parque forestal de Lagucheiros, procedeuse á plantación de especies exóticas na ribeira do rego Neibó, e a contorna está a completarse con plantacións de coníferas e mesmo eucaliptos que está a desnaturalizar a contorna na proximidade dunha das carballeiras máis importantes do municipio e tamén morracense.

No lugar de Santa Cristina de Cobres, no concello de Vilaboa, dentro de solo rústico de protección de espazos naturais e onde chegou a solicitarse outro parque forestal preto do Monte das Barreiras estase a facer movementos de terras e novas repoboacións ao redor das carballeiras e sobreirais da conca alta do rego do Portiño.

En Chan de Castiñeiras, ao redor da lagoa, entre os concellos de Marín e Vilaboa e no que precisamente ten as características de parque forestal, pola abundancia de especies foráneas e ornamentais de plantación e a urbanización con viais asfaltados, cementados e areas recreativas ao seu redor, preténdese aprobar erroneamente un Espazo Natural de Interese Local (ENIL) mais no que contraditoriamente chegou a instalarse tamén mobiliario riba dos poucos valores ambientais de interese que lle queda, as brañas.

Para Luita Verde os verdadeiros ENIL e coa correcta zonificación e ordenación dos usos e recursos naturais, deberían ser as carballeiras citadas dentro de solo rústico de protección de espazos naturais correspondentes aos antigos espazos naturais protexidos do Carballal de Coiro, Montes do Morrazo e Coto Redondo segundo as abolidas normas subsidiarias de planeamento da provincia de Pontevedra, e as postas en valor e musealizacións do seu patrimonio ao menor impacto cun menor gasto en mobiliario e maior en conservación, mellora e mantemento dos seus auténticos valores paisaxísticos, ambientais e culturais.

Deixar un comentario

Arquivado en concellos

Luita Verde denuncia a existencia dunha granxa de visóns americanos en Vilaboa

O Colectivo Ecoloxista Luita Verde presentou este pasado 13 de xaneiro denuncias ao rexistro dirixidas ao Concello de Vilaboa e ás xefaturas provinciais da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda e da Consellería de Medio Rural en Pontevedra, onde expuso:

No lugar de Abadín, parroquia de Santa Cristina de Cobres, concello de Vilaboa e dentro de solo rústico de protección de espazos naturais segundo o PXOM, está situada unha granxa de visóns americanos (Neovison vison) que verte augas residuais ao exterior, entre o arborado e a matogueira, na valgada pertencente á conca do rego do Portiño.

As verteduras ao exterior suceden a través de pequenas rellas e tubería instaladas na parte inferior do muro de bloques de peche, no extremo sur da parcela obxecto da explotación e preto da última fila de gaiolas metálicas onde están instalados os visóns.

Isto contravén o disposto no parágrafo primeiro da Disposición Sexta de Instalacións ou explotacións industriais ou comerciais que alberguen especies incluídas no catálogo do RD 630/2013, de 2 de agosto, polo que se regula o Catálogo español de especies exóticas invasoras (RDEEI), onde di “As administracións competentes esixirán aos titulares das instalacións ou explotacións industriais ou comerciais… a adopción de medidas preventivas apropiadas e suficientes, incluíndo a regulación da súa ubicación, para previr escapes, liberacións e verteduras…”.

Feitos recentes en Holanda e Dinamarca veñen alertar, por engadido, da posible vía de contaxio do coronavirus COVID-19 a través dos visóns das granxas como hospedadores, polo que estas verteduras, ademais dunha problemática ambiental poderían ser tamén unha ameaza para a saúde humana e a biodiversidade.

Segundo o RDEEI, desde o 13 de decembro de 2011 están prohibidas novas explotacións de granxas de visóns ou ampliacións das existentes.

A explotación intensiva de visóns americanos co destino da industria peleteira é un exemplo claro de maltrato animal e só hai que ver o ateigamento existente deles nesta granxa ao que hai que engadir que, tras escasos seis meses de vida, adoitan ser sacrificados finalmente pola vía do gaseamento.

O seu escape ou liberación no medio natural, que sempre pende sobre estas explotacións, é, por outra banda, unha grave problemática ambiental pola voracidade e alta competitividade desta especie alóctona e invasora con respecto á biodiversidade e fauna autóctona e exemplos temos dabondo no territorio galego nas últimas décadas.

O máis ético e legal é que no inmediato futuro desaparezan definitivamente estas explotacións a nivel estatal, como xa está a suceder e por lei en varios países europeos e a nivel internacional.

Polo exposto solicitou a comprobación dos feitos, a apertura dun expediente sancionador e o peche da granxa de visóns americanos.

Adxuntamos fotografías dos feitos salientando ao mesmo tempo que esta é unha das 31 granxas que existen en Galicia e que, por engadido, representan o 90% das granxas existentes a nivel estatal.

Deixar un comentario

Arquivado en concellos, Luita Verde

Luita Verde denuncia vertedoiros de lixo e entullos en Meira (Moaña)

O Colectivo Ecoloxista Luita Verde presentou senllas denuncias a rexistro dirixidas á alcaldesa do Concello de Moaña e ás xefaturas provinciais das Consellerías de Medio Ambiente e de Cultura en Pontevedra da presenza de varios focos incontrolados de verteduras de lixo e entullos de obra nos lugares das Cidades, da Devesa e de Reibón, na parroquia de Meira, concello de Moaña, dentro de solo rústico de protección de espazos naturais, da área de protección de cautela dos xacementos arqueolóxicos do Castro das Cidades e dos petróglifo de Pozo Garrido máis dos desplazados da Devesa do Rei e do Viveiro, e en Espazo de Interese (EI) segundo o Plan de Ordenación do Litoral (POL), contravindo flagrantemente a Lei 10/2008, de 3 de novembro, de residuos de Galicia.

Nas denuncias expúxose que á beira de viais forestais e preto dos enlaces coa autovía do Morrazo, verteuse desde envolturas e botellas plásticas a latas metálicas de bebidas, botellas de vidro, CD, mobles vellos con revestimentos sintéticos, caixas de poliestireno expandido, cerámica esmaltada, bloques de cemento, inodoros, electrodomésticos, tuberías plásticas, tuberías metálicas, envolturas de aluminio, revestimentos de poliestireno aillante e ata aerosoles inflamables.

Que a autoría parece ser de pequenas empresas da construción e/ou de particulares.

Polo exposto, solicitouse a comprobación dos feitos, a apertura dun expediente sancionador á autoría e que se proceda á retirada e eliminación das verteduras, repoñendo os lugares ao seu estado anterior.

Que o Concello de Moaña proceda á búsqueda de terreos para a consecución dun punto limpo municipal que disuada e evite a proliferación das verteduras incontroladas de entullos, residuos vexetais, inertes e tóxicos e perigosos no medio ambiente deste municipio.

Luita Verde lembra que o propio Concello de Moaña está a verter desde hai anos grandes cantidades de terras e entullos sen control no lugar do Casal, contravindo tamén a lei de residuos, e que as verteduras incontroladas de Meira están a afectar tamén a contorna natural e patrimonial por onde transcorre o sendeiro sinalizado de reciente creación que, a nome de “Patrimonio de Moaña”,  promoveu o mesmo Concello de Moaña coa colaboración de varios organismos autonómicos, estatais e fondos LEADER europeos.

Luita Verde esíxelle por outra banda ao concelleiro de urbanismo e medio ambiente do Concello de Moaña que deixe de xustificarse ante as nosas denuncias ambientais coa reciente consecución da “bandeira verde” por parte deste concello xa que no fondo ese recoñecemento autonómico non deixa de ser sesgado e puro “formalismo institucional” e, na realidade, non se corresponde coa correcta xestión ambiental que está a levar en moitos dos casos na actualidade este municipio no seu territorio, comezando pola xestión dos residuos mais tamén coa aplicación efectiva da legalidade urbanística ou a protección e conservación dos ecosistemas, polo que o conmina a que pase xa dunha vez aos feitos.

Deixar un comentario

Arquivado en Luita Verde, Moaña

Pasarela de madeira sintética no dunar da Xunqueira (Moaña)

Luita Verde denuncia que dentro das obras de renovación do paseo marítimo, polo medio do dunar da Xunqueira e dentro da ribeira do mar, substituise as antigas pasarelas de madeira de acceso á praia por outras de tarima de madeira sintética que, por moito que o publiciten como “madeira ecolóxica”, na realidade non deixa de ser un material de patente e fabricación norteamericana que fai a función de sucedáneo artificial da madeira natural, mesturando “fibra” con polietileno de alta intensidade (HDPE), procedente de plásticos reciclados derivados do petróleo.

Utilizado como pavimento en espazos exteriores de terrazas, piscinas e xardíns de vivendas, armoniza con espazos naturais como representa o dunar da Xunqueira e a súa elección só se entende por motivos economicistas, dado o seu prezo achegado ao da propia madeira e sobre todo pola redución do custe futuro en obras de mantemento.

Por engadido, na súa instalación removeuse previamente area cara os laterais con presenza de varias especies de flora invasora que posteriormente foi depositada riba da zona dunar protexida polo valado de madeira instalado polo proxecto de rexeneración de hai unha década.

Por outra banda, no tramo asociado de paseo marítimo que se está a obrar de “nova construción” no aterrado de Meira, entre Samertolameu e a desembocadura do rego do Barranco do Faro, estase a remover terras con restos vexetais e residuos de todo tipo -envolturas plásticas, teas, redes e tuberías sintéticas, vidros,…- que se están a utilizar, sen separación nin cribado previo, como material de recheo ao redor do novo pavimento “cementado”.

A escasa distancia da construción deste novo tramo de paseo, desprazouse pedras da escolleira e o mar a través da dinámica litoral máis as chuvas torrenciais están a incrementar a erosión e producir máis fendas no terreo, transportando parte das terras á ribeira do mar dentro da enseada do Cocho, tendo en conta que ademais que este é terreo inundable gañado artificialmente á ría.

Mentras algúns xa falan destas obras orzamentadas en máis de 300.000 euros para case 2 kilómetros lineais de paseo cementado como desbaldimento de fondos públicos municipais para Luita Verde representan unha auténtica chapuza por parte do Concello de Moaña coa complicidade do Servicio Provincial de Costas en Pontevedra, que é o que ten as directas competencias a través da Dirección General de la Sostenibilidad de la Costa y el Mar, e foi quen de darlle finalmente autorización ao Concello para a súa realización.

Por outro lado, veñen a amosar que se pretende gastar o mínimo no futuro en protección e conservación ambiental, e detrás destas obras só se aprecia un novo negocio global a través das empresas construtoras con materiais procedentes de actividades mineiras e da reciclaxe de materiais plásticos, onde noutora era a través de importación de madeiras tropicais ou de áridos do litoral portugués.

A proba máis feaciente é que mentras estas obras se están a realizar de xeito gravoso, impactante e unha vez máis contra natura dentro do dominio público marítimo terrestre, non se tivo para nada en conta a mellora dos valores paisaxísticos e ambientais de maior importancia como son o dunar e a praia da Xunqueira, despois da rexeneración levada a cabo hai unha década de parte dos recheos realizados no lugar nas últimas décadas do século pasado.

Porén as rexeneracións ambientais, para ser reais, teñen que ter unha continuidade e iso conleva uns custes e un mantemento, feito que non se levou a cabo ao longo da última década, onde boa parte do valado e cartelería perimetral de protección está degradado ou roto e o dunar ocupado con especies arbóreas e flora alóctona e invasora, lixo e cascallos.

Para Luita Verde a renovación do paseo marítimo da Xunqueira e a ampliación do existente no aterrado de Meira representan un parche máis artificial e perdurable no tempo ao carón do medio natural coa exclusiva atención ao tránsito humano e do que a súa funcionalidade servirá para maior ou menor gloria do goberno político de turno, apremiado polos plazos de remate de obra e a situación extraordinaria da pandemia do COVID-19.

Mentras a ribeira, o ecosistema dunar e a biodiversidade do seu redor se resinte cada vez máis e, por engadido, tendo en conta que toda esta franxa está sobre zona inundable de sedimentos recientes do Cuaternario, ao que hai que sumar a afección constante e progresiva da subida do nivel do mar e o incremento da intensidade dos fenómenos metereolóxicos, produto do quecemento global e da mudanza climática a nivel planetario, acrecentada pola actividade humana dentro da fase interglaciar actual a nivel xeolóxico.

Adxuntamos fotografías da instalación da pasarela de “madeira sintética” entre o dunar da Xunqueira, da degradación deste e do seu valado de protección, e dos movementos de terras con residuos de recheo á beira do paseo marítimo de nova construcción no aterrado de Meira, xunto coa afección da dinámica litoral ao carón deste.

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized