Track do percorrido do roteiro contra a Área de Desenvolvemento eólica do Morrazo e pola protección dos montes de Ardán e Cela

Deixamos nesta entrada o percorrido do roteiro contra Área de Desenvolvemento Eólica do Morrazo e pola protección dos montes de Ardán e Cela que tivemos que suspender por mor da prohibición de paso das directivas das Comunidades de Montes de Ardán e Cela.

O roteiro sería circular e sairía da área recreativa de Chans de Cela (Bueu), para chegar ao mesmo lugar, dentro de solo rústico de protección de espazos naturais, forestal, paisaxístico, de augas e patrimonial, segundo os concellos de Marín e Bueu, respectivamente.

O percorrido transcorrería por viais forestais, camiños e corredoiras, en parte polo sendeiro municipal de curto percorrido de Chans, polos lugares das Chans de Cela, mámoa de Forno das Arcas, brañas da ribeira alta do río das Gorgadas, Monte Furcos, Outeiro da Carballosa, alto e miradoiro do Agudelo, A Porteliña, Monte e capela de San Lourenzo, ribeira alta do río da Pena, carballeiras da Devesa Nova, carballeiras da Telleira, alto e miradoiro da Telleira, Chans de Cela.

Para se achegar ao punto de saída habería que acceder pola estrada EP-1304 que sube desde a PO-551 ata o Igrexario de Cela, coller o desvío posteriormente ao lugar da Pena e ao chegar ao lugar da Paradela, coller o desvío á esquerda que sube finalmente ata a área recreativa de Chans. Se se accede pola PO-313 Marín-Moaña hai que coller o desvío no lugar de Broullón e ao chegar riba do citado lugar da Paradela en Cela, coller finalmente á dereita en dirección á área recreativa de Chans.

Powered by Wikiloc

https://www.wikiloc.com/hiking-trails/roteiro-contra-a-area-de-desenvolvemento-eolica-do-morrazo-pola-proteccion-dos-montes-de-cela-e-ard-89959886#

A mámoa de Forno das Arcas, de orixe funeraria, foi descuberta entre finais do século pasado e principios deste novo en terreos da parroquia de Ardán, está adscrita culturalmente ao Neolítico e cronoloxicamente ten ao redor de 5.000 anos de existencia. Na actualidade aínda está en fase de inventariado. Malia estar desenterrada e expoliada como sucede cunha maioría destes xacementos prehistóricos, posúe a importancia de conservar aínda boa parte da estrutura lítica do seu dolmen interior e un pequeno corredor de entrada e a base do túmulo tén ao redor de 30 metros de perímetro. Está encravada no interior dunha carballeira e preto dela está ubicada unha pedra vertical fincada cunha cruz histórica gravada con funcionalidade de demarcación territorial, que foi reutilizada máis recientemente para depositar ao seu carón unha ofrenda con funcionalidade tamén funeraria.

Na proximidade desta mámoa e afectadas pola ADE de cheo polo novo parque eólico que se está a xestar, entre as parroquias de Ardán, Cela e Moaña, están ubicadas outras dúas mámoas no lugar da Chan das Bolas, xa inventariadas e incluídas no Catálogo de Patrimonio Cultural de Galiza. Non moi lonxe están localizadas as mámoas da Cruz da Maceira e Pastoriza, na parroquia de Ardán, a de Marco Corbado na parroquia de Moaña e máis abaixo as mámoas do Rapadoiro e Chan de Cela como o xacemento adscrito ao Calcolítico das Cadeliñas e o achado adscrito ao Paleolítico do machado bifaz das Chans, na parroquia de Cela, reflexo da importancia cultural e arqueolóxica que ten toda esta área, con vestixios de presenza humana desde hai varios milleiros de anos.

Entre as mámoas de Forno das Arcas e a de Chan das Bolas, no monte de San Lourenzo atópanse as ruínas da capela de San Lourenzo. Esta capela é orixinaria do século XVII e está adicada ao santo que leva o seu nome. Durante séculos foi obxecto de conflito entra as parroquias de Ardán e Cela pola súa posesión ata que no ano 2005 a xustiza ditaminou que a capela pertencía a Marín. O arco da capela pode verse no Museo Masso de Bueu.

De grande valor cultural e no terreo do patrimonio etnográfico e civil son a presenza de antigas corredoiras e valos de pedra, vestixios dun pasado non tan afastado no que a actividade humana baseabase na explotación dos recursos agroforestais e gandeiros, na extracción do barro e a pedra, na silvicultura baixo das varias carballeiras e devesas reais que existiron na zona ata o século XIX e do que aínda se conservan os grosos valos de delimitación. O significado dalgúns topónimos existentes pola zona dan testemuña desa anterior actividade humana -Devesa Nova,  A Telleira, As Gardadiñas, Os Mogos…-

As brañas da ribeira alta do río das Gorgadas, principal afluente do río Loira e que atravesa toda a parroquia de Ardán, son un hábitat natural prioritario a protexer a nivel europeo dentro da Directiva Hábitats (Directiva 92/43/CEE do Consello, de 21 de maio de 1992, relativa á conservación dos hábitats naturais e da fauna e flora silvestres), o da breixeira húmida atlántica, onde están ademais presentes as dúas especies de flora que lle dan denominación -Erica tetralix e Erica ciliaris- entre outras propias destes ecosistemas húmidos, turbosos e abertos, e con grande presenza así mesmo de fauna salvaxe, tanto vertebrada como invertebrada. A breixeira húmida atlántica está integrada dentro do anexo I da Directiva 92/43/CEE de tipos de hábitats naturais de interese comunitario para cuxa conservación é necesario designar zonas especiais de conservación.

Ao seu carón se desenvolven unhas interesantes comunidades arbóreas de bidueiros, especie que se adapta perfetamente as condicións ambientais e edáficas destes singulares hábitats a protexer pola fraxilidade que representan e a práctica desaparición de moitos deles durante o último século ata a actualidade produto da súa desecación ou do seu recheo e ocupación por motivos de distinta índole, mesmo a industrial e urbanística, a nivel continental. A ribeira alta do río da Pena, río que atravesa posteriormente toda a parroquia de Cela ata a súa desembocadura en Agrelo, tamén ten as súas correspondentes brañas entre as áreas da Devesa Nova e A Telleira con carrizal e breixeira dentro do hábitat natural prioritario da breixeira húmida atlántica.

As ribeiras altas dos ríos das Gorgadas e da Pena, son outro hábitat natural prioritario a protexer dentro do anexo I da Directiva Hábitats pola presenza dos seus bosques aluviais, onde entre outras especies sobresae a presenza do bidueiro, do salgueiro e do ameneiro. Tamén están en regresión a costa das cortas intensivas de arborado e da substitución do seu bosque e da contorna por plantacións de monocultivos forestais, sobre todo eucaliptos e ultimamente con outras especies forestais alóctonas e invasoras como a paulonia. Baixo estes bosques e á beira dos citados ríos desenvólvese unha importante biodiversidade en fauna e flora, con especies endémicas e vulnerables do noroeste ibérico, como por exemplo a saramaganta (Chioglossa lusitanica) ou o narciso galaico (Narcissus cyclamineus), especies incluídas no anexo II da Directiva Hábitats de especies animais e vexetais de interese comunitario para cuxa conservación é necesario designar zonas especiais de conservación. Hai rarezas como a surbia (Veratrum album), especie de montaña que praticamente representa a única cita en toda a provincia de Pontevedra.

Os grandes movementos de terras para a construción de pistas de acceso e plataformas de montaxe dos aeroxeradores suporían un grave impacto na capa vexetal, solo, subsolo e por derivación nas augas dos mananciais e dos ríos e regatos existentes.

Na parte máis externa do bosque de ribeira é onde comeza a desenvolverse o bosque climácico -chamado así porque é o que remata ocupando de xeito natural o territorio trala sucesión ecolóxica despois das fases do mato baixo e do mato alto- por excelencia, a carballeira. Catalogadas como hábitats de interese comunitario a nivel europeo e tamén dentro do anexo I da Directiva Hábitats para cuxa conservación é necesario designar zonas especiais de conservación, nesta área e nas partes máis termófilas entre as concas altas dos ríos das Gorgadas e da Pena, están presentes das carballeiras adultas máis densas e importantes da península morracense.

Nelas cohabitan varias especies tamén vulnerables como por exemplo a cada vez máis escasa vacaloura (Lucanus cervus), tamén incluída no anexo II da Directiva Hábitats, moi dependente precisamente das carballeiras vellas para a súa reprodución e crecemento. Outra especie considerada vulnerable e incluída así mesmo dentro do Anexo II da dita Directiva Hábitats é a do morcego rateiro forestal (Myotis bechsteinii), moi raro e escaso a nivel ibérico, e que precisamente nestas carballeiras morracenses teñen unhas das poucas colonias existentes e nidificantes en todo o territorio galego e de feito parte da carballeira existente funciona como unha reserva a través da custodia por parte da asociación Morcegos de Galicia. Ademais desta interesante especie hai censadas ao redor de dez especies máis de morcegos nesta área.

Por outra banda tamén é importante a presenza de aves tanto diurnas como nocturnas como o miñato (Buteo buteo), o azor (Accipiter gentilis), o gabián (Accipiter nisus), a avelaiona (Strix aluco), ou a curuxa (Tyto alba),… e citas anuais da presenza de especies forestais como o gabeador azul (Sitta europaea), catalogado como de interese especial polo catálogo nacional de especies ameazadas. Nas zonas máis abertas e de matogueira tamén se pode atopar a papuxa do mato (Sylvia undata) ou a avenoiteira cincenta (Caprimulgus europaeus), incluídas dentro do anexo I da Directiva Aves (Directiva 2009/147/CE do Parlamento Europeo e do Consello de 30 de novembro de 2009 relativa á conservación das aves silvestres) que indica que as especies mencionadas no dito anexo serán obxeto de medidas de conservación en canto ao seu hábitat, co fin de asegurar a súa supervivencia e a súa reprodución na súa área de distribución.

Á parte da alteración e degradación ambiental da contorna, é dabondo coñecida a alta mortandade de aves e morcegos que supón a construción de parques eólicos e a súa posterior fase de funcionamento pola colisión coas pás dos aeroxeradores. Ademais da proximidade ao hábitat de moitas desta especies os aeroxeradores suporían unha seria ameaza tamén para outras que nos seus pasos estacionais utilizan estas zonas máis altas do cordal dos montes morracenses nas súas viaxes migratorias.

Os ecosistemas naturais de carballeira, ribeira e brañas descritos estarían afectados de xeito máis ou menos directo dentro dunha distancia de 0 ata 1 kilómetro de distancia ata a área recreativa de Chans de Cela con respecto á ubicación dos aeroxeradores.

Os altos de Outeiro da Carballosa e Agudelo, por riba dos 400 metros de altitude sobre o nivel do mar, posúen unhas extraordinarias panorámicas entre as rías de Vigo e Pontevedra, co Salnés por medio e a serra da Barbanza ao fondo. A instalación de varios aeroxeradores ao seu carón de ao redor de 200 metros de altitude -ata catro nos lugares de Monte Furcos, Monte de San Lourenzo, Chan das Bolas e Monte do Grilo- suporía un grave impacto paisaxístico no conxunto das Rías Baixas e perfectamente visible ata desde o Parque Nacional Marítimo-Terrestre das Illas Atlánticas.

Ese impacto visual estaría de xeito máis directo a nivel local dentro da península morracense ao que se lle engadiría o do ruído acústico, cun núcleo de poboación na súa proximidade, o da Pastoriza (Marín) a menos dun kilómetro dos aeroxeradores, mais tamén os de A Fraga, A Paradela e Broullón (Moaña) ou A Paradela, A Pena, O Burgo e Igrexario de Cela (Bueu), que quedarían entre os 1 e 2 kilómetros de distancia.

Por outra banda na actualidade esta área ten unha importancia social, económica e cultural a través da actividade forestal e recreativa, coa área de lecer e o sendeiro municipal de Chans, que percorre varias áreas naturais e forestais correspondentes ás dúas parroquias malia estar en concellos diferentes, ou o alto e miradoiro da Telleira, que ademais é utilizado como punto de despegue para a práctica do voo do parapente, que en conxunto veríanse de xeito máis ou menos directamente afectados pola construcción do parque eólico na súa contorna e na proximidade.

As áreas de Pedra da Pousa, Forno das Arcas, Monte Furcos, A Telleira, A Porteliña, e o Monte da San Lourenzo están ameazadas así mesmo de cheo polo futurible parque empresarial da Cruz da Maceira.

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair /  Cambiar )

Google photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google. Sair /  Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair /  Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair /  Cambiar )

Conectando a %s