Arquivo da categoría: Uncategorized

A PDMM rexeita o polígono industrial na Pastoriza

área afectada de Pastoriza desde Outeiro da Carballosa

Área afectada da Pastoriza desde o outeiro da Carballosa

A Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo quere amosar publicamente a súa satisfacción pola recente sentenza que lle ordena retirar ao Concello de Marín do seu PXOM o polígono industrial no monte Pornedo. E quere ao mesmo tempo darlle os seus parabéns á Asociación Defende o Monte Pituco polo seu enorme traballo nesta nova vitoria xudicial.

No entanto, malia esta vitoria, a Plataforma quere amosar a súa preocupación e rexeitamento ante a alternativa de facer o polígono industrial na Pastoriza que parece estar collendo forza nos últimos tempos da man da corporación local conformada polo PP, PSOE, BNG e a Marea Veciñal de Marín.

Desde a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo lembramos que esta zona xa estivo incluída no seu momento na tramitación inicial do dito PXOM, aínda que foi retirada por distintos motivos para nada aleatorios.

Un dos principais motivos desta retirada do PXOM foi o seu afastamento da variante de Marín, VG 4.4, – ao redor duns cinco kilómetros- á que tería que acceder a través da estrada PO-313 Marín-Moaña, atravesando os lugares de Pardavila, O Cadro, Silvestre, A Troncosa e Miñán.

área forestal de Monte Furcos

Área forestal en Monte Furcos

A construción deste polígono comportaría – como no caso do da Cruz da Maceira con Moaña- a ampliación da estrada PO-313 e a afección de vivendas e propiedades que están á súa beira nos lugares citados dentro de solo rústico ordinario, rústico de especial protección de espazos naturais, agropecuario, forestal e de augas, para facilitar o paso de vehículos pesados ademais do impacto acústico e ambiental engadido. Algo que a propia Xunta de Galiza xa pretendeu a finais da década pasada dentro da proxección viaria do Plan Vigo Integra e que finalmente non se realizou debido, entre outras cousas, ao grande rexeitamento que provocou na veciñanza.

carballeira en Pedra da Pousa

Carballeira en Pedra da Pousa

O proxecto do Polígono da Pastoriza incluído no seu momento no PXOM ocupaba os lugares de Pedra da Pousa, Monte Furcos, Porteliña, A Telleira e Mingarella na parte máis alta do concello – ao redor dos 400 metros sobre o nivel do mar- dentro de solo rústico de especial protección de espazos naturais – espazo natural dos Montes do Morrazo-, forestal, de augas e patrimonial.

breixeira húmida atlántica do rego das Gorgadas

Breixeira húmida atlántica do rego das Gorgadas

Nesta zona de alto valor ambiental e social podemos atopar desde o nacemento dos regos Maceiras e das Gorgadas, ambos afluentes do rego Loira, con hábitats de interese comunitario e prioritario, ata fauna e flora salvaxe endémica e vulnerable, plantacións forestais, mámoas megalíticas, o GR-59 do Sendeiro Ecolóxico do Morrazo, o sendeiro de curto percorrido de Chans ou o sendeiro municipal de BTT e na proximidade o núcleo rural e agropecuario de Pastoriza.

GR-59

GR-59

Ademais de todo o anterior, este polígono estaría situado nas proximidades da Cruz da Maceira, onde o Concello de Moaña ten planificada outra área empresarial por riba da conca de nacemento do rego da Fraga e tamén incluída dentro do espazo natural dos Montes do Morrazo. Esta área que está aprobada e integrada no Plan Sectorial de Ordenación de Áreas Empresariais de Galiza (PSOAEG) acaba de ser modificada e está na actualidade en fase de información pública.

mámoa de Forno das Arcas

Mámoa de Forno das Arcas

De se levar a cabo esta área industrial provocaría un enorme e irreversible impacto paisaxístico e ambiental na zona e na contorna que ocupen. Por iso desde a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo estamos a promover que a veciñanza alegue masivamente contra esta modificación do parque empresarial de Moaña dentro do PSOAEG.

Ademais das graves consecuencias paisaxísticas, ambientais e socioeconómicas na zona – Regadantes, Pozo da Maceira e Campo Labrado-, a consolidación desta área dentro do PSOAEG podería comportar no futuro que se pudese incluír tamén o proxecto do polígono da Pastoriza ao seu carón tralos altos de Cruceiro, Baladiño e Outeiro da Carballosa, co cal aínda se multiplicarían as graves consecuencias para o medio.

Para a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo non debe de primar unha visión localista senón unha máis racional, onde primeiro ten que ocuparse as parcelas baleiras en parques empresariais existentes ao redor desta comarca -en Castiñeiras (Bueu) e na Portela (Cangas) hai cadanseu polígono na proximidade do corredor de alta capacidade do Morrazo-, na cercana área de Pontevedra e na provincia, coas súas debidas infraestruturas de acceso, sen esquecer que no propio concello de Marín hai pequenas áreas empresariais sen ocupar na súa totalidade.

Por outra banda, ten que rematar a estratexia de planificar áreas empresariais no chan rústico de especial protección, en altura e afastado dos núcleos de poboación, provocando un grave e irreversible impacto paisaxístico e ambiental en áreas naturais de grande valor, negativas consecuencias que poden afectar en fases críticas as partes medias e baixas do territorio até a ría, e un maior custe ambiental, enerxético e económico, xa que logo estamos en Galiza e non na meseta castellana.

As razóns paisaxísticas, orográficas, ambientais e culturais polas que o TSXG informou desfavorablemente ao polígono industrial no monte Pornedo dentro do PXOM marinense e anteriormente con respecto a súa inclusión no PSOAEG, son perfectamente asimilables ao parque empresarial de Moaña, na Cruz da Maceira, e á pretendida ubicación alternativa do de Marín, en Pastoriza.

Advertisements

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Alegación á modificación no PSOAEG do parque empresarial de Moaña

A Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo redactou unha pequena alegación para que todas aquelas persoas ou colectivos que quixeren, podan amosar o seu rexeitamento á modificación no PSOAEG do parque empresarial de Moaña.

Esta alegación unha vez cuberta cos datos da persoa ou colectivo que a asine pode ser enviada por correo postal ao Instituto Galego da Vivenda e Solo ou entregada en calquera rexistro da Xunta ou portelo único dos concellos antes do 10 de decembro, data na que remata o periodo de alegacións.

Desde a PDMM alén de animar a veciñanza de Moaña e da comarca do Morrazo en xeral a entregar esta alegación contra a modificación do parque empresarial de Moaña, tamén agradeceriamos que quen a cubrise lla faga chegar aos seus contactos.

Alegación modificación do PSOAEG

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Valoración das I Xornadas pola protección e a posta en valor do patrimonio de San Xián

IMG_9732A parroquia de San Xián ten os mellores petróglifos, os máis singulares e coas mellores localizacións en beleza paisaxística”, afirmou o investigador e divulgador Antonio Costa nas ‘Xornadas pola protección e posta en valor do patrimonio de San Xián’. Esta iniciativa da Asociación Monte Pituco e da Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo deparou novos achados no legado arqueolóxico desta parroquia marinense: a representación dunha punta de alabarda no grupo número 4 do xacemento da Carrasca e a figura doutra arma no grupo 6 dese mesmo conxunto rupestre, ademais da localización de restos de cerámica preto do asentamento prehistórico de Pelagartos cuxa orixe -castrexa ou medieval- terán que determinar os expertos.

A ‘barferencia’ que impartiu Antonio Costa na Adega A Capeleira permitiu descubrir elementos “inéditos” nos gravados rupestres catalogados en San Xián grazas á técnica da reconstitución dixital en tres dimensións. Costa ten rexistrado con esta metodoloxía arredor dun cento de petróglifos, principalmente no Morrazo, tomando unha media de 100 fotografías de cada un que logo son procesados durante horas cun novidoso sistema informático baseado nun “modelo de puntos”.

Nesta ocasión, a súa intervención centrouse principalmente na análise dos complexos rupestres da Carrasca e de Champás, dos que a Asociación Monte Pituco e a Plataforma Montes do Morrazo solicítanlles á Comunidade de Montes de San Xián e ao Concello de Marín a súa incorporación ao Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños e a conexión desta ruta co Lago de Castiñeiras.

Así, o material gráfico proxectado por Antonio Costa na súa charla e as “sorpresas” que xurdiron nalgunas desas imaxes, foron un anticipo da ruta de sendeirismo realizada ao día seguinte dende a igrexa parroquial ata os xacementos comentados na charla. Guiada por Cándido Martínez, da Plataforma Montes do Morrazo, e polo experto en patrimonio Paulo Troitiño, destacou a visita a un novo petróglifo reticular descuberto por este último na zona da Carrasca; o único destas características do que hai constancia en toda a bisbarra.

Ás actividades programadas nestas Xornadas asistiron representantes do Colectivo A Rula de Compostela, Irmandade Illa de Tambo, A Pedra Foxám, Vaipolorío, Ronsel, Queremos Galego Marín, Alén das Olas e A Forneiriña, entre outros. Precisamente, dende esta última organización lamentouse que a Xunta só dedicou “nos últimos catro anos oito euros a cada estación de arte rupestre”, segundo os datos obtidos da Administración galega.

IMG_9755Tamén se cuestionou a xestión do Goberno local de Marín en materia de protección e conservación do patrimonio, en tanto “só se promocionan os petroglifos de Mogor, o castro da Subidá e agora semella que tamén a pedrafita de Currás”, sinalou Antonio Costa, cando no ámbito municipal hai documentados máis de medio cento de gravados rupestres, os máis deles na parroquia de San Xián, nunha situación de total abandono.

A Asociación Monte Pituco e a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo fan unha valoración moi satisfactoria destas Xornadas, que terán continuidade no futuro. As descubertas realizadas no grupo rupestre da Carrasca logo de sometelo á técnica da reconstitución dixital seranlle notificadas á Dirección Xeral de Patrimonio da Xunta e á Concellería de Cultura de Marín para que as novidades detectadas sexan contrastadas polos técnicos e incorporadas aos inventarios oficiais

Coas ‘Xornadas pola protección e posta en valor do patrimonio de San Xián’ rematou a campaña de actividades impulsada dende a Rede do Patrimonio Cultural, da que forma parte a Asociación Monte Pituco, arredor do Día Mundial do Patrimonio, e na que colaboraron unha trintena de entidades de toda Galicia organizando máis de corenta accións de divulgación, promoción e sensibilización.

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

A PDMM ante o anuncio da redución do polígono da Cruz de Maceira no PSOAEG

bosque aluvial do rego da Fraga

Bosque aluvial do rego da Fraga

A Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo cualifica a modificación do Plan de Ordenación de Áreas Empresariais de Galiza (PSOAEG) anunciada o pasado 26 de outubro pola Xunta como unha verdadeira trampa.

A redución da superficie inicial de 435.528 ma 283.200 mdo polígono industrial da Cruz de Maceira, incluído neste plan, vendida por parte da Xunta como unha redución que suporá uns “efectos ambientais positivos”, non é máis que un engano agochado nun xogo de palabras para ocultar que a instalación realmente seguirá provocando un grande impacto no territorio.

plantación de frondosas en Regadantes

Plantación de frondosas en Regadantes

Neste sentido, os graves e irreversíbeis impactos ambientais na zona – Regadantes, Campo Labrado e Pozo da Maceira- seguirán existindo e comportarán a ocupación, a destrución e urbanización, xunto co elevado consumo de auga e o alto risco de contaminación por emisións atmosféricas e verteduras de augas residuais máis o de incendios na fonda conca de nacemento do rego da Fraga – con hábitats naturais prioritarios de bosques aluviais e de breixeiras húmidas atlánticas, o hábitat de interese comunitario de carballeiras galaico portuguesas e plantacións de frondosas autóctonas da mancomunidade de montes de Moaña –

sendeiro municipal do rego da Fraga

Sendeiro municipal do rego da Fraga

afectando así mesmo o paso do sendeiro municipal do rego da Fraga, dentro do Espazo Natural dos Montes do Morrazo, protexido como Solo Rústico de Especial Protección de Espazos Naturais polas Normas Complementarias e Subsidiarias de Planeamento da provincia de Pontevedra. Sen esquecer tampouco o impacto na paisaxe que produciría desde a proximidade da área recreativa municipal de O Beque até o alto da Cruz da Maceira, entre os 300 e os 400 metros sobre o nivel do mar e a media ladeira do monte Formigoso, entre o Faro de Domaio e o Outeiro da Carballosa, que sería visible desde boa parte do concello de Moaña e da ría de Vigo.

carballeira en Pozo da Maceira

Carballeira en Pozo da Maceira

Por outra banda, no referente á proximidade do polígono do corredor de alta capacidade do Morrazo, non é tal e cómpre lembrar que os terreos terían que estar conectados co corredor ao redor de 3 kilómetros a través da PO-313 Marín-Moaña e que a instalación do polígono comportaría tamén, a curto ou medio prazo, a ampliación desta estrada que atravesa solo rústico de especial protección de espazos naturais, forestal e agropecuario, núcleo rural e solo urbano periférico polos lugares de A Fraga, Paradela e Broullón. Isto ademais da afección territorial, tamén elevaría o nivel de contaminación acústica e atmosférica co incremento do paso de camións e vehículos industriais.

Alén disto, o seu afastamento dos núcleos urbanos de Moaña e Marín -ao redor dos 8 kilómetros de cada un- suporá un maior custe ambiental e enerxético para o tráfico rodado e motorizado, salientando que esta é unha das principais causas de emisións de gases de efecto estufa á atmosfera e polo tanto da mudanza climática. Ao que habería que engadir o alto custe en infraestruturas de subministro de augas, saneamento ou electricidade.

A Plataforma lembra que a propia Xunta de Galiza, en base á ubicación dos terreos do dito parque empresarial dentro do espazo natural dos Montes do Morrazo, informou desfavorablemente ao longo da década pasada a súa inclusión até a aprobación provisional no 2011 do Plan Xeral de Ordenación Municipal (PXOM) de Moaña e o único xeito de aprobalo, primando motivos políticos e económicos por riba da protección ambiental, foi no 2014 a través da aprobación do PSOAEG a nivel supramunicipal.

Para a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo a única xustificación que se lle pode atopar á dita redución de superficie, é que na realidade non existe a demanda suficiente como para levar a cabo o proxecto inicial. Algo, que por outra banda, non é ningunha novidade se se ten en conta cantas parcelas están baleiras nos polígonos industriais e empresariais construídos ao longo do territorio galego, mesmo na provincia de Pontevedra e ao redor do Morrazo, onde lembramos que existe xa un polígono industrial na zona de Castiñeiras (Bueu) e outro na proximidade deste e en fase de regularización na Portela (Cangas).

A persistencia en manter un modelo especulativo consistente en recualificar o chan rústico a baixo prezo para logo vendelo unha vez urbanizado a un prezo moi superior ademais de comportar un enorme impacto ambiental no territorio, tampouco garante nin significa que automaticamente se vaian instalar alí as empresas nin, consecuentemente, que se vaian xerar postos de emprego.

A Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo desde a súa fundación sempre defendeu que en materia de polígonos industriais e outras infraestruturas se abandonase o localismo e primase unha política de país para non acabar enchendo todo o territorio de cemento e estragando o medio, pasto da especulación dentro dun modelo competitivo depredador e desestruturador.

Neste sentido, a Plataforma diante da información pública da modificación do Plan Sectorial de Ordenación de Áreas Empresariais de Galiza vai alegar que o proxecto do polígono industrial da Cruz da Maceira a nivel municipal e o propio PSOAEG a nivel autonómico son insustentábeis, e como alternativa encher primeiro as parcelas dos polígonos industriais que xa existen. E no caso de seren necesarios máis polígonos, feito que non pode ser e totalmente insustentábel coas 117 actuacións previstas en 95 concellos para chegar á barbaridade de 46 millóns de m2 de solo industrial en Galiza no ano 2024, que estean situados fóra dos espazos naturais e protexidos, que comporten o mínimo impacto ambiental e que teñan unha ocupación do 100%.

 

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Xornadas pola protección e posta en valor do patrimonio de San Xián

xornadas patrimonio San XiánA Asociación Monte Pituco e a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo organizan unhas “Xornadas pola protección e posta en valor do patrimonio de San Xián” no marco do Día Internacional do Patrimonio, que se celebra este 16 de novembro. A iniciativa forma parte da convocatoria feita a nivel autonómico pola Rede do Patrimonio Cultural, cun total de 40 actividades promovidas por unha trintena de colectivos de toda Galicia.

Os actos programados en Marín son unha conferencia do experto en patrimonio, investigador e divulgador Antonio Costa co lema “Técnica da reconstitución dixital 3D aplicada aos petróglifos de San Xián”, que se realizará o venres 24 a partir das 19:30 horas na Adega da Capeleira de Marín (Rúa do Forno 23); seguiralle ao día seguinte unha andaina con saída ás 10:00 horas dende o adro da igrexa de San Xián, percorrendo os lugares de A Carrasca, Champás, o rego de Castiñeiras e Pelagartos, para finalizar sobre as 14:00 horas no punto de inicio da ruta.

A parroquia de San Xián conta cun importante e variado patrimonio cultural e arqueolóxico que vai dende o Neolítico ata a Era Moderna. A ‘barferencia’ que protagonizará Antonio Costa o venres 24 permitirá apreciar -con imaxes en tres dimensións procesadas a través dun novidoso sistema informático- diversos gravados rupestres da Idade do Bronce, especialmente algúns dos novos xacementos descubertos polo marinense Paulo Troitiño no conxunto rupestre da Carrasca, cuxa existencia foi notificada á Dirección Xeral do Patrimonio Cultural da Xunta para a súa catalogación. Entre eles atópase unha figura con forma reticular; a única da que se ten constancia da súa conservación na bisbarra do Morrazo.

Precisamente, os petróglifos da Carrasca e de Champás, datados hai 4000 anos, formarán parte do itinerario da ruta de sendeirismo que haberá o sábado 25, coa que se pretende concienciar a veciñanza sobre a riqueza da parroquia de San Xián como unha das contornas de maior densidade e diversidade de petróglifos prehistóricos non só do Concello de Marín, senón da península do Morrazo.

Roteiro polo patrimonio de San Xián

Situados entre as concas dos regos de Castiñeiras e da Agrela, entre os 235 e os 345 metros de altitude sobre nivel do mar, estes xacementos arqueolóxicos abranguen seis estacións rupestres no caso da Carrasca e tres no de Champás. Os elementos representados son variados –círculos concéntricos, coviñas ou cazoletas, armas, figuras zoomorfas e reticulares, entre outros motivos- e ademais seguen atopándose novas rochas con gravados dos que non había constancia. Con toda probabilidade, o patrimonio da parroquia de San Xián siga aumentando con máis descubrimentos.

As paraxes naturais onde se atopan -pequenos outeiros, camiños e corredoiras entre a matogueira ou preto de zonas húmidas e na ribeira fluvial- resaltan polo seu valor paisaxístico dentro dunha área de gran valor ambiental pertencente ao Espazo Natural dos Montes do Morrazo, en solo rústico de especial protección de espazos naturais, segundo as Normas Complementarias e Subsidiarias de Planeamento da provincia de Pontevedra.

Malia que os xacementos documentados están inventariados e catalogados como Bens de Interese Cultural, coa máxima figura de protección a nivel autonómico, a lei non se está aplicando na maioría dos casos e moitos dos elementos están sendo afectados no seu ámbito de protección por distintas causas -desbroces, apertura de pistas forestais, paso de maquinaria pesada, eucaliptización- como xa denunciaron varios colectivos en xaneiro deste ano a causa dunha agresión no grupo número 5 do conxunto rupestre da Carrasca.

Outro dos obxectivos desta andaina é reivindicar a posta en valor dos conxuntos rupestre da Carrasca e de Champás, descoñecidos pola cidadanía, pola veciñanza da parroquia de San Xián e mesmo polos responsables da súa conservación. Amosando e divulgando os incuestionables valores culturais e ambientais destas paraxes, a Asociación Monte Pituco e a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo apelan ás Administracións autonómica, provincial e local, así como á Comunidade de Montes de San Xián, para que A Carrasca e Champás formen parte da necesaria conexión co corredor ambiental e cultural entre o Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños e o Parque da Natureza do Lago de Castiñeiras.

Ademais dos xacementos da Carrasca e Champás, tamén destacan polo seu interese os petróglifos da Idade do Bronce de Briasco e da Carballeira do Rei; asimesmo, pola súa particularidade, os gravados modernos realizados ao longo do século pasado polo marinense José Meijón. Dende o punto de vista etnográfico, a ruta tamén fará fincapé no valor das corredoiras tradicionais que atravesan entre os vales e os montes da zona, na singularidade do muíño do Sacristán, cunha monumental canle e cubo en forma de valo, xunto coa súa presa de auga e os muíños, fonte e lavadeiro do Briasco.

A nivel ambiental e paisaxístico salienta o lugar de Pelagartos, onde se atopou un asentamento humano da Idade do Bronce. Trátase dun dos achados de máis antigüidade da parroquia, moi anterior ao histórico igrexario moderno e barroco de San Xián dos Encoirados, que conforma o núcleo parroquial dende o Medievo e onde se atopan os alicerces da actual vila de Marín. Pola súa importancia ambiental non faltará a visita ao rego de Castiñeiras, leito principal do rego Lameira e fornecedor de recursos hídricos a nivel local dentro dunha parroquia que aínda conserva bastantes cualidades do seu carácter rural e agropecuario.

 

1 comentario

Arquivado en Uncategorized

Roteiro pola protección das ribeiras do rego Nocedo

roteiro ribeiras do nocedoA Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo organiza o sábado 18 de novembro un roteiro para dar a coñecer a importancia natural, paisaxística e cultural das ribeiras do rego Nocedo, catalogadas como solo rústico de especial protección de augas, patrimonial, de costas e Rede Natura na parroquia de Beluso, concello de Bueu.

O roteiro, terceiro deste outono, será circular e sairá ás 10 da mañá desde o adro da ermida de San Mamede, en San Amedio, para chegar ás 14 horas ao mesmo lugar.

O percorrido transcorrerá por corredoiras, camiños de pé e viais rurais coincidindo nalgúns tramos co GR-59 do Sendeiro Ecolóxico do Morrazo e co sendeiro municipal dos Pazos, polos lugares de Bon de Arriba, Bon de Abaixo, ribeira do rego Nocedo, praia de Reventóns, ribeira do rego Nocedo, Bon de Abaixo, Bon de Arriba, San Amedio.

Para se achegar ao punto de saída, hai que acceder pola estrada EP-1301, á que se pode acceder pola estrada PO-551 pola Portela, ou pola estrada PO-315, por Beluso.

Recomendamos que de se chegar en vehículo privado, por ética e polas limitacións do aparcamento, as persoas que asistan utilicen a capacidade máxima do seu vehículo, compartíndoo con outras persoas. Recomendamos tamén traer roupa ou calzado de trote axeitados para a época outonal.

Os lugares de maior interese que visitaremos son:

Ribeiras do rego Nocedo

  • A ermida de San Mamede, ou San Amedio, que foi construída orixinariamente con toda probabilidade no século XII e está vencellada ao cancioneiro medieval a través do xograr Johan de Cangas. Obxecto de reformas posteriores destacan así mesmo o cruceiro e a fonte anexos do século XVIII.
  • A arquitectura popular e civil dos núcleos rurais de Bon de Arriba e de Bon de Abaixo -vivendas, alboios, hórreos, fontes, lavadoiros, presas…- construídos na pedra de xeito secular entre estreitos viais ao longo da Idade Moderna.
  • Os vestixios do asentamento prerromano da Idade do Ferro no Monte do Castro, situado nun pequeno outeiro que sobresae riba do val do rego Nocedo.
  • O rego Nocedo que tendo os seus nacementos ao longo do Monte Borrallido, acolle varios afluentes ao seu camiño e desemboca na praia de Reventóns, dentro da enseada de Aldán e da ría de Pontevedra, coas Illas Ons na súa entrada.

As súas densas formacións arbóreas de ribeira representan un hábitat natural prioritario de bosques aluviais da Europa atemperada, onde destaca a grande presenza de ameneiros e salgueiros xunto coa de carballos e un denso sotobosque de loureiros, estripeiros, pereiras bravas, xilbarbeiras, sabugueiros, uvas de can e sanguiños. Entre a flora menor e debido ás excepcionais condicións de humidade ambiental destaca a grande presenza de fentos –dentabrú, cabriña, fento do peite, fento das pedras, falso fento macho, fento femia, lingua de cervo,…- , liques foliáceos, escuamulosos e fruticulosos, e brións e hepáticas. Por outra banda, destaca tamén a grande presenza de fungos micro e macroscópicos e a xeración especial nesta estación outonal de cogomelos, dentro da súa fase reprodutiva. Posúe tamén unha variada e importante fauna salvaxe, tanto vertebrada e invertebrada como terrestre, anfibia e acuática e é de salientar a presenza de algunhas especies endémicas do noroeste ibérico.

  • Dentro das súas ribeiras destaca tamén a presenza dos elementos etnográficos, en especial dos seus muíños dunha relevante monumentalidade, como o de Avical ou das Ánimas, cun cubo cilíndrico e canle longa sobre piares en forma de acueduto, a singularidade da presenza de dúas figuras humanas escultóricas na fachada e varias incricións gravadas ao redor da porta da entrada. O do Cura, tamén con varias inscricións e cruciformes ao redor da porta de entrada. E o de Reventóns con canle sobre piares en forma de acueduto e coa singularidade de estar a escasa distancia da desembocadura do rego e da ría.

Os nomes destes muíños e a súa monumentalidade fan clara referencia á forte influencia que o poder eclesiástico e señorial tivo desde o medievo na zona a nivel xurisdicional e foral dentro do denominado Couto de Bon e Vilar, e estreitamente relacionado cos intereses do Coto da Casa dos Aldao, ou de Aldán. Isto sucedeu até a desamortización das rendas eclesiáticas a mediados do século XIX e a redención finalmente dos foros a comezos do pasado século XX, aínda que a especulación coa propiedade de parte das terras nesta parroquia chegou até comezos deste século, onde finalmente a veciñanza conseguiu a nivel xudicial a súa propiedade mancomunada debido ao recoñecemento histórico dos usos tradicionais a nivel forestal e agrogandeiro por parte desta.

  • Na desembocadura é de salientar a pequena e fermosa praia de coídos de Reventóns, de grande valor xeomorfolóxico, paisaxístico e ambiental, dentro dos hábitats de interese comunitario de cantís mariños atlánticos e praias de coídos, vexetación anual sobre desfeitos mariños e o hábitat natural prioritario de breixedais secos costeiros. Neste lugar, no extremo leste da enseada de Aldán e coa costa exposta, é de salientar a confluencia da vexetación ripícola do remate do rego Nocedo, con formas almofadadas ou pulviniformes na súa derradeira formación boscosa para adaptarse aos fortes ventos procedentes do mar, e a costeira, con grande presenza de liques incrustantes e fruticulosos, flora halófila e rupícola existente entre os coídos, e o mato costeiro de breixos e toxeira entre as penedías dos cantís. Nestas penedías sobresaen así mesmo a grande presenza de pías, alvéolos e cacholas a nivel litolóxico nas rochas. Fiel reflexo de cando, hai ao redor de 120.000 anos, o nivel do mar estaba máis alto que agora e onde ademais se atopou o achado dunha lasca de cuarcita do Paleolítico, esta espectacular zona de coídos e a súa contorna de cantís forman parte na actualidade da estreita franxa do litoral integrada dentro da delimitación da Zona de Especial Conservación do Espazo Natural Protexido pola Rede Natura de Cabo Udra.
  • A contorna do rego Nocedo é tamén de grande importancia agropecuaria, co seu espallado mosaico de veigas de cultivos de viñedo, horta e comareiros entre sebes e o propio bosque de ribeira, dada a grande fertilidade da composición edáfica das súas terras.
  • Cultural e arqueoloxicamente destaca a presenza dos vestixios do asentamento prerromano da Idade do Ferro do Monte do Castro á hai que engadir tamén a existencia dos petróglifos da Idade do Bronce de Casas Vellas e das Cachopas.

Ribeiras do rego Nocedo. Habitats, fauna, flora e fungos

As principais afeccións para as ribeiras do rego Nocedo nas últimas décadas foron a construción do parque empresarial de Bueu e a actividade mineira preto dos seus nacementos, as verteduras incontroladas de terras, entullos e de augas residuais, a eucaliptización, a introdución doutras especies alóctonas e invasoras e as cortas indiscriminadas.

As principais ameazas cara ao futuro son a ampliación do parque empresarial de Bueu a través do proxecto do Parque Empresarial e Industrial do Morrazo (PEIM) e proxectos para novas actividades de explotación mineira no Monte Novo e Borrallido.

Para a Plataforma as ribeiras do rego Nocedo deberían ter unha figura de protección que vaia máis alá da rústica de especial protección que podería ser a de Espazo Natural de Interese Local (ENIL) e poceder así mesmo á posta en valor do seu rico e variado patrimonio natural e cultural e como corredor ecolóxico.

 

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Comunicado sobre a proposta de ENIL para o parque de Cotorredondo e a Lagoa de Castiñeiras

panorámica do Parque da Natureza da Lagoa de Castiñeiras desde o alto de Cotorredondo

Panorámica do Parque da Natureza da Lagoa de Castiñeiras desde o Alto de Cotorredondo

Hai uns días enterámonos a través dos medios da prensa escrita que a directora xeral de Patrimonio Natural, Ana María Díaz López, instaba os concellos de Marín e Vilaboa a solicitar a figura de interese local para o Parque de Cotorredondo e Lagoa de Castiñeiras para recuperar o lugar.

Neste sentido a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo quere amosar o seu apoio a calquera figura de protección e a calquera planificación que supoña recuperar e conservar a contorna do Parque de Natureza de Cotorredondo e a Lagoa de Castiñeiras. Un plan que permita revertir a situación de abandono e degradación que levamos denunciando esta plataforma e outros colectivos sociais nos últimos anos.

Mais, no entanto, a proposta de solicitude de Espazo Natural de Interese Local (ENIL) que lle aconsella a dita directora xeral a través da Consellaría de Medio Ambiente aos concellos de Marín e Vilaboa para este espazo, ao noso parecer, non semella a máis apropiada xa que este lugar non é un espazo natural propiamente dito, senón máis ben un parque forestal formado por especies de varios continentes e unha lagoa artificial creado pola man humana a partir de mediados do século pasado.

Esta proposta para cualificar como ENIL este espazo, para a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo na realidade só representa unha manobra por parte da Consellaría de Medio Ambiente e a Xunta de Galiza para nos distraer e evadirse unha vez máis das súas responsabilidades nos labores de mantemento e conservación, dentro do conveniado coa propiedade mancomunada e compartida do dito Parque.

Neste sentido, para a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo parécenos máis apropiado, coas nosas reservas, o proxecto de creación dun xardín botánico compartido que solicitaron no seu momento as comunidades de montes de San Martiño de Vilaboa, Santa Cristina de Cobres, San Xian e Santo Tomé de Piñeiro para un total de 74 Has. de superficie forestal a través da Fundación Lago Castiñeiras-Cotorredondo.

panorámica desde o grupo nº 1 do complexo rupestre da Carrasca nos montes de San Xian

Panorámica desde o grupo 1 do complexo rupestre da Carrasca nos montes de San Xián

Cómpre tamén ter en conta á hora de revitalizar e recuperar este espazo a proposta de conectar por un lado o Parque e a Lagoa de Castiñeiras co Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños existente nos montes das parroquias de San Xian (Marín) e Lourizán e salcedo (Pontevedra), a través dun corredor até o Monte Pornedo que permitise poñer en valor a contorna natural e patrimonial dos conxuntos de gravados rupestres de Champás e A Carrasca, nos montes dentro da parroquia marinense de San Xian.

E por outra banda recuperar o proxecto inacabado e abandonado no ano 2008 da ruta das mámoas do Morrazo que, ao longo dos seus 7 kilómetros, conecte ambiental e culturalmente o conxunto das mámoas de Chan de Castiñeiras coas de Chan de Arquiña a través de Outeiro de Ombra, Chan da Armada, Fonteseca e Lagucheiros, polos montes das parroquias de San Xian, San Martiño de Vilaboa, Santa Cristina e San Adrián de Cobres, Santo Tomé de Piñeiro e Domaio, nos concellos de Marín, Vilaboa e Moaña.

ribeira do rego Loira-Neibó

Ribeira do rego Loira-Neibó

Con todo, e xa que se pon enriba da mesa a figura dos ENIL, esta plataforma insta os concellos de Vilaboa e de Marín a solicitar esta cualificación, de xeito máis apropiado, para a ribeira dos regos Trasmil-Portiño e Río Maior (no concello de Vilaboa), e para a ribeira dos regos Neibó-Loira e Gorgadas (no concello de Marín), con fauna e flora salvaxe e hábitats naturais de interese comunitario e prioritario a nivel europeo de bosques aluviais, breixedais húmidos atlánticos e carballeiras galaico portuguesas, ao que se lle podería engadir a recuperación e posta en valor dos valores culturais e etnográficos asociados, en especial nos das ribeiras marinenses citadas, cunha situación de abandono e degradación alarmantes.

carballeira e panorámicas da ría de Pontevedra desde o alto de outeiro da Teixugueira

Carballeira e panorámica da Ría de Pontevedra desde o Outeiro da Teixugueira

Outro dos espazos naturais que tamén podería entrar dentro desta catalogación, ou no seu defecto como Espazo Privado de Interese Natural (EPIN), no concello de Marín é o de Outeiro da Teixugueira, máis coñecido como Monte do Castelo, na parroquia de Ardán, cunha importante e incipiente carballeira entre a penedía, os vestixios do castro prerromano e medieval e a corredoira asociada, dentro dun espazo de grande valor paisaxístico, ambiental e cultural.

 

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized