Pasarela de madeira sintética no dunar da Xunqueira (Moaña)

Luita Verde denuncia que dentro das obras de renovación do paseo marítimo, polo medio do dunar da Xunqueira e dentro da ribeira do mar, substituise as antigas pasarelas de madeira de acceso á praia por outras de tarima de madeira sintética que, por moito que o publiciten como “madeira ecolóxica”, na realidade non deixa de ser un material de patente e fabricación norteamericana que fai a función de sucedáneo artificial da madeira natural, mesturando “fibra” con polietileno de alta intensidade (HDPE), procedente de plásticos reciclados derivados do petróleo.

Utilizado como pavimento en espazos exteriores de terrazas, piscinas e xardíns de vivendas, armoniza con espazos naturais como representa o dunar da Xunqueira e a súa elección só se entende por motivos economicistas, dado o seu prezo achegado ao da propia madeira e sobre todo pola redución do custe futuro en obras de mantemento.

Por engadido, na súa instalación removeuse previamente area cara os laterais con presenza de varias especies de flora invasora que posteriormente foi depositada riba da zona dunar protexida polo valado de madeira instalado polo proxecto de rexeneración de hai unha década.

Por outra banda, no tramo asociado de paseo marítimo que se está a obrar de “nova construción” no aterrado de Meira, entre Samertolameu e a desembocadura do rego do Barranco do Faro, estase a remover terras con restos vexetais e residuos de todo tipo -envolturas plásticas, teas, redes e tuberías sintéticas, vidros,…- que se están a utilizar, sen separación nin cribado previo, como material de recheo ao redor do novo pavimento “cementado”.

A escasa distancia da construción deste novo tramo de paseo, desprazouse pedras da escolleira e o mar a través da dinámica litoral máis as chuvas torrenciais están a incrementar a erosión e producir máis fendas no terreo, transportando parte das terras á ribeira do mar dentro da enseada do Cocho, tendo en conta que ademais que este é terreo inundable gañado artificialmente á ría.

Mentras algúns xa falan destas obras orzamentadas en máis de 300.000 euros para case 2 kilómetros lineais de paseo cementado como desbaldimento de fondos públicos municipais para Luita Verde representan unha auténtica chapuza por parte do Concello de Moaña coa complicidade do Servicio Provincial de Costas en Pontevedra, que é o que ten as directas competencias a través da Dirección General de la Sostenibilidad de la Costa y el Mar, e foi quen de darlle finalmente autorización ao Concello para a súa realización.

Por outro lado, veñen a amosar que se pretende gastar o mínimo no futuro en protección e conservación ambiental, e detrás destas obras só se aprecia un novo negocio global a través das empresas construtoras con materiais procedentes de actividades mineiras e da reciclaxe de materiais plásticos, onde noutora era a través de importación de madeiras tropicais ou de áridos do litoral portugués.

A proba máis feaciente é que mentras estas obras se están a realizar de xeito gravoso, impactante e unha vez máis contra natura dentro do dominio público marítimo terrestre, non se tivo para nada en conta a mellora dos valores paisaxísticos e ambientais de maior importancia como son o dunar e a praia da Xunqueira, despois da rexeneración levada a cabo hai unha década de parte dos recheos realizados no lugar nas últimas décadas do século pasado.

Porén as rexeneracións ambientais, para ser reais, teñen que ter unha continuidade e iso conleva uns custes e un mantemento, feito que non se levou a cabo ao longo da última década, onde boa parte do valado e cartelería perimetral de protección está degradado ou roto e o dunar ocupado con especies arbóreas e flora alóctona e invasora, lixo e cascallos.

Para Luita Verde a renovación do paseo marítimo da Xunqueira e a ampliación do existente no aterrado de Meira representan un parche máis artificial e perdurable no tempo ao carón do medio natural coa exclusiva atención ao tránsito humano e do que a súa funcionalidade servirá para maior ou menor gloria do goberno político de turno, apremiado polos plazos de remate de obra e a situación extraordinaria da pandemia do COVID-19.

Mentras a ribeira, o ecosistema dunar e a biodiversidade do seu redor se resinte cada vez máis e, por engadido, tendo en conta que toda esta franxa está sobre zona inundable de sedimentos recientes do Cuaternario, ao que hai que sumar a afección constante e progresiva da subida do nivel do mar e o incremento da intensidade dos fenómenos metereolóxicos, produto do quecemento global e da mudanza climática a nivel planetario, acrecentada pola actividade humana dentro da fase interglaciar actual a nivel xeolóxico.

Adxuntamos fotografías da instalación da pasarela de “madeira sintética” entre o dunar da Xunqueira, da degradación deste e do seu valado de protección, e dos movementos de terras con residuos de recheo á beira do paseo marítimo de nova construcción no aterrado de Meira, xunto coa afección da dinámica litoral ao carón deste.

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Luita Verde denuncia vertedoiros municipais incontrolados e ilegais no Casal en Moaña

O colectivo Ecoloxista Luita Verde presentou a rexistro senllas denuncias dirixidas á alcaldía do Concello de Moaña e á xefatura territorial da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda de Pontevedra, onde expuso que:

No lugar do Casal, parroquia de San Martiño, concello de Moaña, entre as inmediacións do campo de fútbol de titularidade municipal e do viaduto da Vía de Alta Capacidade de Cangas (VG-4.5) de enlace co corredor de alta capacidade do Morrazo (CG-4.1), o propio Concello de Moaña está a utilizar desde hai varios anos como vertedoiro varias parcelas clasificadas como solo rústico de protección agropecuaria anexo ao de augas e de infraestruturas segundo o PXOM, e dentro de corredor ecolóxico segundo o Plan de Ordenación do Litoral de Galicia (POL), onde se está a verter con maquinaria pesada grandes cantidades de terras e entullos de obra sen control, contravindo flagrantemente a Lei 10/2008, de 3 de novembro, de residuos de Galicia.

Cunha altura de ao redor de 3 metros de altura, e ao redor de 50 metros de longo e 40 metros de ancho de superficie, estase a verter e a soterrar moreas de terras e entullos de todo tipo que van desde cemento armado ou piche ata losas de cerámica esmaltada, todo tipo de tuberías, cablerías e envolturas plásticas e roupa usada de traballo fabricados en polietileno, poliéster, policloruro de vinilo, …, pezas metálicas de fontanería, inodoros, caldeiras, electrodomésticos, restos de tellado de uralita e de la aillante de falsos teitos fabricado co tóxico e canceríxeno amianto, chegando en moitos casos a vertelo todo xunto dentro dos propios sacos plásticos de obra, sen ningunha separación nin selección previa.

Á parte de terras e entullos estase así mesmo a verter residuos de cortas e podas de todo tipo de vexetais, tanto arbóreos como arbustivos, e mesmo de especies exóticas e invasoras como a cala, a herba da pampa, o ricino, a cana ou a cana índica, e o lugar estase a encher doutras como a grama africana, a ipomoea ou a herba capuchina, que están a tapar e ocultar boa parte dos entullos.

Ademais está a afectar a contorna na proximidade, pois as verteduras polos extremos están a chegar ás parcelas e camiños colindantes, onde o que predomina é a presenza de carballos, castiñeiros, loureiros, salgueiros e bidueiros, áreas de brañas, mananciais, fonte e presas de regadío dentro das ribeiras do rego do Redogrés, daí a clasificación desta zona no seu conxunto como corredor ecolóxico segundo o Plan de Ordenación do Litoral de Galicia o que, por outra banda, non se está en absoluto a respectar.

Ao redor de 200 metros ao sur deste vertedoiro, á beira do vial asfaltado que serve de acceso ao campo de fútbol, existe outro vertedoiro máis reducido porén de similares características, onde se combina a presenza de restos vexetais con entullos de obra e civil.

Tanto un como outro vertedoiro, polas súas características, son ilegais e incontrolados xa que non se adaptan claramente á lexislación en materia de tratamento de residuos, pois boa parte dos residuos vertidos teñen que ser depositados nun punto limpo co recinto pechado, aillado e debidamente impermeabilizado.

Lembramos que o Concello de Moaña leva incumprindo desde hai dúas décadas a súa obriga de ter o correspondente punto limpo no seu municipio segundo estaba proxectado inicialmente na planificación comarcal de residuos sólidos urbanos mais, por outra banda, non pode obviar que tamén pode transportar os residuos, previamente separados e seleccionados, ata o propio punto limpo propiedade da Mancomunidade de Concellos do Morrazo, da que forma parte así mesmo o propio Concello de Moaña, ubicado na Portela (Cangas).

Polo exposto, solicitou ao Concello de Moaña:

A paralización inmediata das verteduras por parte do Concello de Moaña nas parcelas citadas do lugar do Casal.

A retirada das verteduras e a reposición das parcelas afectadas ao seu estado orixinal.

A selección e separación dos residuos existentes nos vertedoiros e o seu transporte ao punto limpo da Mancomunidade de Concellos do Morrazo ubicado na Portela. E os residuos con amianto, a un xestor autorizado.

Que esta sexa a norma xeral no funcionamento do Concello de Moaña no futuro en materia de residuos máis a consecución dun punto limpo a nivel municipal para aforrar e reducir en custe enerxético, económico e ambiental derivado do transporte fóra do municipio dos residuos vexetais, inertes e tóxicos e perigosos xerados polo Concello como así mesmo polo conxunto da veciñanza moañesa.

Á xefatura territorial da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda de Pontevedra solicitou ademais a comprobación dos feitos expostos e a apertura, se procede, do correspondente expediente sancionador.

Adxuntamos fotografías dos feitos denunciados onde a meirande parte corresponden ao macrovertedoiro na ubicación das parcelas nomeadas no solo rústico de protección e dentro de corredor ecolóxico entre o campo de fútbol e o viaduto do enlace de Cangas co corredor de alta capacidade, e as dúas últimas corresponden ao vertedoiro de dimensións máis reducidas a 200 metros do primeiro á beira do vial asfaltado de acceso ás inmediacións do campo de fútbol.

Luita Verde esixe ao Concello de Moaña un maior compromiso e exemplaridade diante da cidadanía dentro das súas plenas competencias en materia de xestión de residuos e de protección do territorio e o medio ambiente, onde ademais a súa directa responsabilidade coas verteduras de residuos denunciadas non se corresponde coa bandeira verde que lle obsequiou a Consellería de Medio Ambiente hai escasas datas pola súa xestión ambiental.

Luita Verde salienta que as verteduras ilegais e incontroladas agora denunciadas non son máis que o último episodio, entre varios, de agresión paisaxística e ambiental á que esta a ser sometida a zona moañesa afectada e, por engadido, as ribeiras do rego do Redogrés, desde que a Xunta de Galicia, hai case dúas décadas, e a través da daquela Consellería de Política Territorial, Obras Públicas e Vivenda, aprobara a construcción do enlace de Cangas co corredor de alta capacidade do Morrazo polo lugar e onde ao final o impacto desa obra se “minimizou” en parte coa construcción final do viaduto grazas á mobilización social, xa que o proxecto inicial era construir o vial sobre un aterramento continuado por todo o val.

Polo tanto cómpre erradicar definitivamente as verteduras e comezar un proceso de saneamento e recuperación paisaxística e ambiental da contorna agropecuaria e ribeireña do lugar.

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Luita Verde presenta comentarios e observacións ao borrador do DEUP do Porto de Vigo

O Colectivo ecoloxista Luita Verde formulou os correspondentes COMENTARIOS ou OBSERVACIÓNS á información pública do borrador e Documento de Inicio da Avaliación Ambiental Estratéxica Simplificada da Delimitación dos Espazos e Usos Portuarios (DEUP) do Porto de Vigo, onde ao final SOLICITOU da Dirección Xeral de Calidade e Avaliación Ambiental do Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico:

1) O informe desfavorable do presente borrador da Delimitación dos Espazos e Usos Portuarios ( DEUP) do Porto de Vigo e do Documento de Inicio do procedemento da súa Avaliación Ambiental Estratéxica Simplificada exposto á información pública e que se proceda á súa substitución pola tramitación do correspondente procedemento de Avaliación Ambiental Estratéxica Ordinaria, segundo a vixente Lei 21/2013 de avaliación ambiental.

2) Que o estudo ambiental estratéxico e a súa trasposición posterior á correspondente declaración ambiental estratéxica contemplada na avaliación ambiental estratéxica ordinaria debe ter en conta unha avaliación completa dos efectos dos aterramentos, actividade portuaria e o transporte marítimo derivado do Porto de Vigo:

Sobre a avifauna e os mamíferos mariños, sobre a fauna e flora bentónica dos fondos, analíticas actualizadas da presenza de metais pesados e a súa relación coa actividade portuaria no conxunto da ría, avaliacións de impacto na paisaxe, acústico, atmosférico, de contaminación lumínica e sobre a dinámica e a xeomorfoloxía litoral e a súa alteración tendo como referencia desde mediados do século pasado empezaron os grandes recheos e ampliacións do porto de Vigo ata a actualidade.

E, finalmente, unha avaliación dos posibles efectos no futuro con respecto á súa directa implicación en Áreas de Risco Potencial e Significativo de Inundación ( ARPSI) costeiras e os efectos que os recheos realizados encima de lámina de auga poderían ter no futuro sumados ao previsible incremento do nivel do mar produto do cambio climático na xeomorfoloxía, a bioloxía e as actividades sociais e económicas a través da explotación dos recursos naturais no conxunto da ría.

3) A correcta adaptación dos terreos e augas competencia do Porto de Vigo ao Plan Director da Rede Natura e ás zonificacións correspondentes a cada un dos LIC afectados, na actualidade Zona de Especial Conservación (ZEC), máis o Plan de Ordenación dos Recursos Naturais ( PORN), o Plan Reitor de Usos e Xestión ( PRUX) e o convenio OSPAR do Parque Nacional Marítimo Terrestre das Illas Atlánticas.

4) Que a nova DEUP debe servir para o reordenamento dos espazos portuarios e a aprobación do correspondente Plan Director de Infraestruturas Portuarias, baseado na actividade esencial portuaria de carga e descarga, liberando espazos a tal fin e proceder á retirada progresiva das actividades non esenciais como as instalacións de almacenaxe, administrativas e recreativas existentes na actualidade, e recuperando doutra banda as áreas ocupadas de maior interese ambiental, en especial, nos recheos realizados de maior calado e cun impacto ambiental considerable como, por exemplo, o de Bouzas, e no caso de zonas integradas ou anexas á Rede Natura como, por exemplo, a Enseada de San Simón.

5) A prohibición expresa de calquera nova ampliación ou recheo portuario en terreos e lámina de auga competencia do Porto de Vigo.

6) A desafectación e a súa incorporación ao dominio público marítimo-terrestre das áreas costeiras que, dentro das competencias actuais do Porto de Vigo, hai décadas que non teñen actividade portuaria e teñen un alto interese social, patrimonial e ambiental susceptible da súa posta en valor na antiga canteira de O Cocho en Meira, Concello de Moaña, clasificada como reserva portuaria no borrador da presente DEUP, e a de O Salgueirón ata Punta Balea, no Concello de Cangas, fronte ás antigas instalacións do economato, comedor, e fábricas conserveira, baleeira e de salgadura inactivas máis os arboretos da extinta empresa Irmáns Massó, e os areeiros e fondos marítimos anexos, clasificado no devandito borrador unha parte como uso portuario-complementario e outra como uso vinculado á interacción porto-cidade.

7) O soterramento do actual tendido eléctrico aéreo que dá servizo aos faros da zona de Cabo Home na Zona de Especial Conservación ( ZEC) da Costa da Vela, integrada na Rede Natura.

8) Que ao Colectivo Ecoloxista Luita Verde se nos teña como parte interesada no procedemento administrativo de avaliación ambiental estratéxica desta DEUP.

Luita Verde baseouse entre outras motivacións porque:

As aproximadamente 13.000 has. de lámina de auga máis as 280 has. en terra competencia do Porto de Vigo, boa parte delas gañadas de forma impactante e artificial ao mar e con actividades industriais de relevante impacto dentro da ría, que afectan así mesmo o ámbito territorial de cinco concellos -Vigo, Redondela, Vilaboa, Moaña e Cangas- cunha alta densidade de poboación residente a ambas as marxes da ría, e onde se complementan os espazos naturais, parte deles protexidos na actualidade dentro da Rede Natura ou o PNMT das Illas Atlánticas, cos usos e autorizacións produtivas a nivel pesqueiro e marisqueiro máis os recreativos a nivel social e turístico, son razón suficiente e dabondo para que a Avaliación Ambiental Estratéxica desta DEUP realícese polo procedemento de Avaliación Ambiental Estratéxica Ordinaria e non pola Simplificada.

Durante máis de dúas décadas, desde o ano 1993 e sen o correspondente e legal Plan de Usos e Espazos Portuarios ( PUEP), incumprindo a Lei 27/1992 de Portos do Estado e da Mariña Mercante, o citado Porto a través da Autoridade Portuaria de Vigo ( APV), procedeu ilegalmente á autorización da realización de varias obras portuarias de aterramentos e sedimentación en forma de explanada e/ou de construción de diques protectores portuarios encima da lámina de auga – Bouzas, O Berbés, Guixar, O Areal, Rande, Punta do Mouro, O Salgueirón, …

Estes recheos sumados aos realizados anteriormente desde mediados do século pasado máis a propia actividade portuaria en forma de verteduras tanto orgánicas como de hidrocarburos e metais pesados, supuxeron unha grave afección á paisaxe, ao medio ambiente e á dinámica litoral, afectando á biodiversidade tanto a nivel pelágico en superficie como a nivel bentónico nos fondos mariños, e ao mesmo tempo tamén á propia circulación da auga, alterando as correntes mariñas e o proceso natural das mareas, chegando ao límite de modificar drasticamente a morfoloxía da liña de costa, motivo polo cal a propia comunidade científica está a alertar desde hai tempo da inconveniencia de realizar máis obras deste tipo xa que a ría é toda ela unha unidade funcional física e biolóxica onde calquera novo aterramiento ou dique portuario, por pequeno que sexa, vai incrementar insosteniblemente esa alteración en todo o seu conxunto.

O 13 de abril de 2015, a citada APV, procedeu á aprobación da anterior DEUP mais sen a correspondente avaliación ambiental estratéxica segundo a Lei 9/2006, sobre avaliación dos efectos de determinados plans e programas no medio ambiente, ou a propia Lei 21/2013, de avaliación ambiental, motivo polo cal a Audiencia Nacional fallou anular o 4 de decembro de 2017 dita DEUP, ratificado por sentenza do Tribunal Supremo de xaneiro de 2019.

Revestido baixo a etiqueta de “estratexia azul” ou “ blue grouth”, a Autoridade Portuaria a través do Plan Estratéxico 2018-2028 do Porto de Vigo pretende xustificar agora o “crecemento” do porto á conta dun novo sacrificio ambiental, social e económico totalmente inasumible por parte da ría, a través de máis de 200.000 m² de novas obras futuras de recheos – 8.300 m2 en Beiramar, ampliación exterior do recheo de Bouzas máis 15.000 m² dentro da súa dársena, 55.000 m² do espazo de lámina de mar entre o Peirao Transversal e o Comercial, así como a “posibilidade futura” de ampliación da terminal de contedores de Guixar- Teis ou a transformación de diques en liñas de atracada desde Teis ata a propia Enseada de San Simón-, o que nos parece ademais unha auténtica burla á cidadanía, as institucións e á propia lexislación ambiental a nivel estatal e europea.

O documento actual desta DEUP vén pois viciado pola mala praxe ambiental e a falta de cobertura legal durante as últimas décadas por parte da Autoridade Portuaria do Porto de Vigo que, véndose agora forzada polo peso da lei a nivel ambiental, presenta a información pública un borrador e un documento inicial de avaliación ambiental estratéxica mais pola artimaña legal da versión simplificada, pretendendo abreviar os prazos de aprobación a través dun simple informe anbiental estratéxico e dar a entender que a nova DEUP non ten efectos significativos sobre o medio ambiente, mais, por outra banda, evadindo a correcta avaliación completa e os correspondentes estudo e declaración ambiental estratéxica dos seus efectos sobre o medio ambiente no conxunto da ría, que non veñen de agora senón de hai tempo, que permanecen en boa parte, e que ademais o Porto de Vigo pretende incrementar no futuro.

As propostas realizadas no borrador da presente DEUP de desafectación de varias zonas pertencentes ao ámbito de competencia do Porto de Vigo e a súa posterior incorporación ao dominio público marítimo terrestre son insuficientes e de forma totalmente interesada, xa que segue mantendo da súa competencia terreos que están integrados dentro da Rede Natura na Zona de Especial Conservación ( ZEC) da Enseada de San Simón, ou das Illas Cíes, dentro do propio Parque Nacional Marítimo Terrestre das Illas Atlánticas.

Por outra banda segue mantendo tamén varias zonas costeiras no interior da ría sen actividade portuaria desde hai décadas e susceptibles de ser desafectadas e recuperadas cos terreos anexos para a súa posta en valor ambiental, social e patrimonial como, por exemplo, as frontes marítimas e augas anexas da antiga canteira, humidal e praia de O Cocho en Meira, Concello de Moaña, clasificado como reserva portuaria no borrador desta nova DEUP e que non se corresponde co chan rústico de especial protección de costas anexo en terra segundo o PXOM en vigor deste concello.

Ou a do Salgueirón ata o lugar de Punta Balea, no Concello de Cangas, fronte ás antigas instalacións do economato, comedor e fábricas conserveira, baleeira e salgadura máis arboretos da extinta empresa Irmáns Massó e cos areeiros e fondos marítimos anexos, clasificado unha parte como uso portuario-complementario e outra como uso vinculado á interacción porto-cidade no devandito borrador da nova DEUP, cando a área anexa en terra no futuro non vai ser a industrial a nivel municipal no PXOM en tramitación senón que eses terreos son a zona de áreas libres, zonas verdes e patrimonio que necesita na proximidade o maltratado núcleo urbano e fronte marítima de devandito concello, lembrando ademais que a propia Autoridade Portuaria de Vigo realizou un paseo marítimo inaugurado no lugar no ano 2015 e cun acordo posterior de cesión dos terreos ao propio concello. E que, por outra banda, non se debe esquecer que o porto deportivo autorizado pola propia Autoridade Portuaria de Vigo nestes terreos e a lámina de auga anexa na década anterior, ademais de ilegal, como se demostrou en sentenza xudicial, tivo como resposta un amplo rexeitamento social e do sector pesqueiro e marisqueiro polo alto valor biolóxico e produtivo da zona marítima afectada.

O porto de Vigo tamén ten dado varias mostras de non respectar a protección e a conservación do medio ambiente e a paisaxe así como a lexislación que os ampara, mesmo dentro das súas competencias en territorio protexido pola Rede Natura, en especial no apartado do transporte de enerxía aos faros de visualización marítima onde, por exemplo, no ano 2010 e estando xa integrado dentro da Rede Natura o Lugar de Importancia Comunitaria (LIC) da Costa da Vela, no concello de Cangas, a Autoridade Portuaria de Vigo procedeu a reformar a antiga conexión eléctrica desde o lugar de Donón entre plantacións forestais, máis zona rochosa e matogueira costeira de gran valor paisaxístico, xeolóxico e biolóxico para dar servizo aos faros da zona de Cabo Home da forma similar a como estaba anteriormente, ou sexa, a través de postes de formigón e cableados aéreos, co consecuente impacto ambiental e paisaxístico no territorio protexido, máis a probabilidade de colisións ou electrocuciones na avifauna, cando o lóxico e legal é que debería facelo baixo terra para minimizar ou anular ese impacto.

Adxuntamos fotografías das zonas que solicitamos a súa desafectación da praia e antiga canteira do Cocho, en Meira (Moaña), e do Salgueirón coa súa fronte marítima fronte as antigas instalacións industriais de Massó, en Cangas, máis da conexión eléctrica con postes e cableado aéreo na Zona de Especial Conservación (ZEC) da Costa da Vela, na parroquia canguesa do Hío, que solicitamos o seu soterramento.

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Resposta de Luita Verde ao concello de Moaña pola solicitude de mellora ambiental dunar da Xunqueira

paxariños amarelos das praias (Silene polygalifolia subsp. polygalifolia)

O Colectivo Ecoloxista Luita Verde, despois de que o concelleiro de Urbanismo e Medio Ambiente respostara por escrito o pasado 2 de decembro que a nosa solicitude de mellora ambiental do dunar da praia da Xunqueira é de competencia do Servizo Provincial de Costas de Pontevedra, adscrito ao Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico, e polo que a mesma será trasladada a dita administración para a tramitación correspondente, respondeulle así mesmo que a nosa solicitude de 26 de novembro de 2020, non exime que o Concello de Moaña ten tamén as súas competencias e ten que aportar así mesmo a súa parte, tanto no apartado económico como loxístico e en recursos humanos.


Que conforme solicitou a correspondente autorización da Dirección General de Sostenibilidad de la Costa y el Mar, da que depende o Servizo Provincial de Costas, e está a realizar con fondos públicos municipais a reforma do paseo marítimo ao carón do dunar, dentro do dominio público marítimo-terrestre e en tramos do propio límite interior da ribeira do mar, tamén o pode e debe realizar con respecto á mellora ambiental do sistema dunar da praia da Xunqueira, onde reiteramos que é de lamentar que ao mesmo tempo que proxectou e orzamentou a reforma do dito paseo marítimo,o concello non tivera ao seu cargo unha planificación integral das actuacións a levar a cabo no lugar na que ademais se recollera a mellora e recuperación ambiental do dito sistema dunar.

silene nizarda (Silene niceensis)


Respostamos así mesmo que as actividades a realizar dentro da mellora ambiental para o sistema dunar nas que solicitabamos que se procedera á retirada das especies arbóreas existentes na actualidade riba do areeiro, a erradicación das especies de flora alóctonas e invasoras baixo o método menos impactante e agresivo a nivel manual e que a plantación de novas especies autóctonas se realice de xeito naturalizado e non en liña como se realizou no pasado e que se proceda así mesmo á reparación do valado perimetral de protección de madeira e da cartelería informativa, poden e deben realizarse a nivel profesional e remunerado economicamente con fondos públicos procedentes do propio municipio e a colaboración solicitada da Dirección General de Sostenibilidad de la Costa y el Mar, a través de persoal de servizos do propio concello ou contratado de xeito temporal, coa formación profesional das brigadas de limpeza de praia ou a través de brigadas medioambientais especializadas, á parte do servizo carpinteiría.


Por outra banda advertimos que para estas labores non se debe utilizar persoal de voluntariado social agás para actuacións puntuais e simbólicas e exclusivamente de concienciación ambiental, xa que as labores de recuperación e mellora ambiental teñen que axudar por unha banda á creación de postos de emprego público, e pola outra, porque esa creación de postos de emprego é a forma máis efectiva xa que sobre todo o proceso de erradicación de especies alóctonas e invasoras, e se se pretende ademais realizar baixo o método menos impactante e agresivo a nivel manual como o solicitado, ten que ser de xeito continuado e persistente e nalgunhas especies probablemente durante anos, daí tamén a solicitude da intervención plurianual.


Por engadido, salientamos que esta experiencia é extensible tamén no futuro ao conxunto do litoral moañés, dende a parroquia de Domaio ata a de Tirán, pasando pola de Meira, que é tamén onde está situado o propio dunar da praia da Xunqueira, na súa maioría en solo rústico de protección de costas e onde, a maiores, existen tamén praias, dunares e cantís dun grande valor xeolóxico, paisaxístico e ambiental e cunha flora e fauna silvestre e costeira digna de protexer e conservar, e o propio concello creou nalgúns tramos sendeiros municipais sinalizados, mais afectado tamén en moitas desas zonas pola presenza de especies alóctonas e invasoras, verteduras, deterioro ambiental…, lembrando ademais que estas zonas son, en maior ou menor grao, as que quedaron libres da intervención urbanística e da ocupación do dominio público marítimo terrestre con recheos onde se instalaron parques e paseos marítimos, zonas industriais e áreas portuarias ao longo do pasado século e principios deste, á parte de edificacións residenciais en primeira liña de costa, que fan do concello de Moaña na actualidade o municipio máis impactado e agredido dentro do litoral morracense.
Por outro lado e voltando ao asunto da praia da Xunqueira non quixemos deixar de lado as nosas queixas con respecto ao modelo escollido e non consensuado para a reforma do paseo marítimo, onde se está a proceder na actualidade á substitución na meirande parte do soporte de madeira do proxecto inicial por outro de cemento e zahorra e onde, por engadido, se proxectou instalar tamén iluminación que, aínda que esta sexa de procedencia LED, para Luita Verde non deixa de ser un gasto enerxético, un impacto ambiental e lumínico e unha artificialización a maiores dentro do dominio público marítimo terrestre, ao carón da ribeira do mar, do dunar e da ría, cando para esa función xa existe na proximidade un paseo cementado e con iluminación, con paso peonil e carril bici á beira da estrada PO-551.


Polo exposto Luita Verde solicitou que con respecto á nosa solicitude de mellora, restauración e mantemento plurianual do sistema dunar da praia da Xunqueira, o Concello de Moaña asuma as súas propias competencias e a través da correspondente autorización da Dirección General de Sostenibilidad de la Costa y el Mar do Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico e así mesmo a colaboración económica por parte desta, proceda e colabore a súa vez con fondos propios e a través do emprego profesional de persoal municipal de servizos ou contratado de xeito temporal a través de brigadas de limpeza de praias e/ou especificamente de medio ambiente, á retirada das especies arbóreas existentes na actualidade riba do areeiro, á erradicación das especies de flora alóctonas e invasoras baixo o método menos impactante e agresivo a nivel manual, que a plantación de novas especies autóctonas se realice de xeito naturalizado e non en liña como se realizou no pasado e que se proceda así mesmo á reparación do valado perimetral de protección de madeira e da cartelería informativa.


Que, de utilizar o voluntariado social, este sea para actuacións puntuais e simbólicas e exclusivamente de concienciación ambiental.


Que esta experiencia sea extensible tamén no futuro ao conxunto do litoral moañés nas parroquias de Domaio, Meira e Tirán onde, en solo rústico de protección de costas segundo o vixente PXOM, existen así mesmo praias, dunares e cantís dun grande valor xeolóxico, paisaxístico e ambiental e cunha flora e fauna silvestre e costeira digna de protexer e conservar.


E que cando se trate de proxectos que afecten directamente ao medio natural e a súa contorna, como está a suceder co paseo marítimo da Xunqueira e dentro do dominio público marítimo terrestre, sean previamente consensuados co conxunto da colectividade social e en especial dos colectivos que, como Luita Verde, temos o ámbito da nosa actuación na defensa e protección do medio ambiente.


Adxuntamos desta vez fotografías dalgunhas das especies da flora autóctona presente no dunar da praia da Xunqueira, lembrando a súa importancia en biodiversidade a nivel local e así mesmo, entre ela, a presenza dun endemismo noroccidental ibérico, os paxariños amarelos das praias (Linaria polygalifolia subsp. polygalifolia), que ademais, a nivel cromático, neste areeiro abonda en exemplares coa floración de tons violáceos, e, por engadido, a silene nizarda (Silene niceensis), pequena especie de ámbito mediterráneo que en Galicia só esta presente e en lugares dispersos pola costa da provincia de Pontevedra, sendo inexistente no resto do litoral no noroeste e asemade no norte ibérico ao longo da cornixa cantábrica.

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Luita Verde solicita a mellora ambiental do dunar da praia da Xunqueira en Moaña

O Colectivo Ecoloxista Luita Verde solicitou baixo escrito presentado a rexistro que o Concello de Moaña solicite a autorización da Dirección General de Sostenibilidad de la Costa y el Mar do Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico e así mesmo a colaboración económica por parte desta para a planificación da mellora, restauración e mantemento plurianual do sistema dunar da praia da Xunqueira, procedendo á retirada das especies arbóreas existentes na actualidade riba do areeiro, a erradicación das especies de flora alóctonas e invasoras baixo o método menos impactante e agresivo a nivel manual, que a plantación de novas especies autóctonas se realice de xeito naturalizado e non en liña como se realizou no pasado, que se proceda así mesmo á reparación do valado perimetral de protección de madeira e da cartelería informativa e deixar finalmente que a biodinámica litoral vaia realizando tamén a súa función reparadora.

Solicitamos así mesmo que a limpeza da praia se faga tamén de xeito manual e non con maquinaria pesada como aínda se realiza na actualidade e se deixe que as arribazóns de algas mariñas mineralicen na propia area.

escavación de area no dunar

Luita Verde baseouse en que hai máis de 10 anos da inauguración do proxecto de mellora ambiental da praia de Moaña, no areeiro da Xunqueira, acometido pola Dirección General de Costas do Ministerio de Medio Ambiente y Medio Rural y Marino e unha das súas principais accións, senón a máis importante, foi a supresión de parte dos recheos que se tiñan realizado neste espazo natural na década dos anos setenta do século pasado, para proceder a súa recuperación paisaxística e ambiental.

Mais dende aquela o cordón dunar recuperado tras esta actuación está sometido dende hai anos ao máis absoluto estado de abandono, o que está a provocar a introducción e incremento da presenza de especies vexetais arbóreas, arbustivas e herbáceas, moitas delas alóctonas, exóticas e invasoras entre a flora dunar presente.

cartel informativo tirado na duna

Por engadido, o valado perimetral de madeira que protexe o dunar e os carteles informativos están deteriorados, rotos e tirados polo solo e na propia duna; hai así mesmo verteduras puntuais de lixo -plásticos, redes, colchóns, cascallos,…- e escavacións da propia area dunar que, en xeral, xeneran unha imaxe moi preocupante de degradación que non se corresponde co fin de mellora do ambiente que en principio se proxectou para este lugar.

A lista de especies de flora alóctona e invasora é numerosa, entre outras atopamos as seguintes: falsa caléndula (Arctotheca calendula), herba da pampa (Cortaderia selloana), a grama africana (Pennisetum clandestinum), xuncia (Cyperus eragrostis), herba do asno (Oenothera glazioviana), coniza (Conyza canadensis), o millán (Digitaria sanguinalis) ou a grama (Cynodon dactylon), algunhas incluídas no propio Catálogo Nacional de Especies Exóticas Invasoras, que se están a espallar ata fóra da propia zona dunar, ao que se lle suma a arbórea de dous cedros (Cedrus atlantica), piñeiros (Pinus pinaster), ulmeiros (Ulmus minor), álamos (Populus alba) e falsas acacias (Robinia pseudoacacia), tanto en estado adulto como en fase de brotes novos, ou a arbustiva xesta (Cytisus scoparius) que procedentes da zona axardinada, por oportunismo biolóxico, por neglixencia humana ou porque as dunas son desiguais no entanto da súa formación areosa, contendo nalgunhas partes menos area e máis aportes de terras, están a colonizar o ecosistema dunar competindo e desplazando ás especies autóctonas.

Boa parte do feo da praia (Ammophila arenaria) plantado ao comezo da fase de restauración dunar perdeuse mais cabe subliñar que nos anos transcorridos dende a restauración tamén houbo unha paulatina e constante colonización natural do dunar por especies vexetais autóctonas propias deste medio e que hai tempo que non se observaban no termo municipal moañés.

Entre a flora dunar presente hai especies endémicas do noroeste ibérico como os paxariños amarelos das praias (Linaria polygalifolia subsp. polygalifolia), outras escasas no noroeste e inexistentes no norte ibérico como a Silene niceensis e especies tan propias do dunar como o cardo da ribeira (Eryngium maritimum), a cebola das gaivotas (Pancratium maritimum), a herba leiteira (Euphorbia paralias), a grama mariña (Elymus farctus), a madroa das praias (Artemisia crithmifolia), a correola das praias (Calystegia soldanella), o fiuncho de mar (Crithmum maritimum), a melga mariña (Medicago marina), e tamén as orquídeas silvestres como o satirión corpudo (Dactylorhiza elata) e a lengüeira (Serapias lingua) nas zonas máis húmidas, todas dignas de protexer e conservar.

A introdución de especies arbóreas ademáis de afectar á comunidade florística propia do dunar faino tamén á faunística xa que supón una reducción dos espazos abertos que precisan as especies de fauna que se desenvolven exclusivamente neste tipo de ecosistemas.

A sabendas de que o Concello de Moaña e con fondos públicos municipais está a reformar nestes momentos o paseo marítimo que atravesa pola parte traseira a dita formación dunar, lamentamos que non tivera unha planificación integral na que ademais se recollera a mellora e recuperación ambiental do dito dunar.

colchón tirado na duna

O sistema dunar da Xunqueira, malia que recuperada hai unha década de xeito artificioso, representa na actualidade o maior areeiro e con meirande biodiversidade de todo o municipio e un claro referente social e ambiental non só do litoral moañés senón da ría como espazo de transición ao intermareal e ribeireño de grande valor ornitolóxico, ambiental e marisqueiro ao seu carón, que non se pode deixar máis tempo no abandono e degradación actuáis.

Ao tanto salientamos que existe o risco de botar abaixo os traballos de rexeneración ambiental e fondos públicos desembolsados no pasado, polo que cómpre seguir coa labor rexeneradora iniciada daquela, mellorándoa. ampliándoa e manténdoa sostida no tempo para o que evidentemente son necesarias as respectivas autorizacións e a aportación de fondos públicos destinados a tal fin.

Por outra banda, é unha ocasión excepcional para observar como da experiencia dunha formación dunar xerada de xeito artificial esta se pode ir rexenerando e finalmente adaptarse ao ciclo natural, lembrando que é tamén unha débeda histórica para este lugar, a praia da Xunqueira, que ata ben entrada a metade do século pasado aínda conservaba boa parte do seu areeiro, daquela utilizado como estacada e tendedeiro de redes, e que en cuestión de pouco tempo, a finais do mesmo século, tristemente só lle quedaba o nome, pasto de sucesivos aterramentos.

Nas fotogafías desta entrada pode observarse o deterioro do peche de madeira perimetral e da cartelería informativa, escavacións de area, vertedura de lixo e presenza de especies arbóreas e de flora alóctona e invasora.

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Contra a urbanización do castro da Subidá (Marín)

As asociacións Irmandade Illa de Tambo, Umia Vivo, A Forneiriña, AnovaTerra, a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo e o Colectivo Monte Pituco rexeitan as obras de “restauración e musealización” que se están realizando no castro da Subidá impulsadas pola Deputación de Pontevedra e polo Ministerio de Transportes, Mobilidade e Axenda Urbana, coa colaboración do Concello de Marín e co aval de Patrimonio da Xunta. Trátase dunha actuación prexudicial e agresiva para este xacemento castrexo polo movemento de terras e a instalación de mobiliario urbano sen garantías para a conservación das estruturas primitivas e dos gravados rupestres que as rodean, ademais de deturpar completamente a esencia do espazo natural no que se insire.

As entidades sociais, culturais e ambientais que denuncian a urbanización do castro da Subidá esixen a paralización inmediata das obras, que se anulen as autorizacións deses traballos así como do proxecto “Obras de restauración e musealización dos xacementos galaico-romanos de Pontevedra: trazas de Pontevedra (fase 1)” que, xunto coa Subidá, Toiriz (Silleda) e Alobre (Vilagarcía), tamén afectará nun segundo lote os castros da Lanzada (Sanxenxo), Penalba (Campo Lameiro), Mercado dos Mouros e Igrexa Vella (Valga), Adro Vello (O Grove), Alto dos Cubos (Tui), Cruz do Castro (Cotobade) e nunha terceira etapa os castros de Taboadexa (As Neves), Troña (Ponteareas), Trega (A Guarda), O Facho (Cangas), Cabeciña (Oia) e Castrolandín (Cuntis), suspendendo as tramitacións en curso.

Tamén reclaman que o Ministerio modifique os proxectos de musealización presentados e que os someta á sinatura preceptiva dunha dirección arqueolóxica, en cumprimento do Decreto 199/1997 que regula a actividade arqueolóxica na Comunidade Autónoma de Galicia.

Actualmente o estado do castro da Subidá é moi preocupante, como alertan profesionais da arqueoloxía e expertos en patrimonio local e comarcal, pola transformación do espazo inmediato que rodea os restos arqueolóxicos en espazos de lecer de dubidosa utilidade coa instalación de bloques de pedra serrada a modo de bancos e lousas que pavimentan parcial e arbitrariamente o chan; tamén pola construción de zapatas de formigón ao carón dos xacementos que, ademais, están sendo utilizados como depósitos de material de obra; e ademais, pola retirada de pedras e terra sen que haxa garantías de que se están salvagardando os abundantes restos cerámicos que previsiblemente forman parte do terreo. Outro aspecto cuestionable deste investimento -cuxa primeira fase foi adxudicada á empresa murciana “Patrimonio Inteligente” por importe de 519.864,11 euros- é a plantación de especies de xardinería ornamental e exótica como “tradescantia purpurea”, “agapanthus africanus” e “paniculata” nun monte de carballeira natural.

O rexeitamento á urbanización do castro da Subidá vén precedido das queixas xurdidas entre a veciñanza de Silleda a conta dunhas obras similares realizadas no poboado castrexo de Toiriz, onde a instalación de mobiliario urbano para a creación dunha zona lúdica supuxo a realización de escavacións a unha profundidade considerable que atenta contra os valores arqueolóxicos e patrimoniais deste enclave pola presenza de restos de materiais cerámicos. Por este motivo, unha campaña na plataforma Change.org xa suma nos últimos días máis de 1.200 sinaturas contra o proxecto.

No caso de Marín, o malestar das entidades que critican esta iniciativa acentúase polo mal estado no que se atopa a inmensa maioría do patrimonio arqueolóxico catalogado neste termo municipal en territorios de gran valor paisaxístico, natural, forestal, rural e agrario. Precisamente, a parroquia de San Xián, á que pertence o lugar onde se están realizando as obras de musealización do castro, é a zona coa maior densidade de gravados rupestres que se atopan nunha situación de absoluto abandono, ademais de ter sufrido agresións pola ausencia de sinalización e a falta de mantemento dos xacementos.

Mentres que o Concello de Marín unicamente se ocupa da promoción dos petróglifos de Mogor, esta nova actuación na Subidá é susceptible de incidir na degradación deste patrimonio pola urbanización e posterior masificación humana, no deterioro dos recursos arqueolóxicos e na alteración medioambiental da contorna, tendo en conta ademais que o escavado na actualidade non chega a un 5% do castro e que, segundo o PXOM de Marín, só está protexido patrimonialmente unha mínima parte na zona alta, xa que o resto, compartido entre as parroquias de San Xián e de Mogor, está clasificado como solo forestal.

1 comentario

Arquivado en Uncategorized

O Concello de Moaña incoa un expediente de caducidade para as obras do hotel do golf de Domaio

A Xunta de Goberno Local do Concello de Moaña acordou o pasado 19 de outubro de 2020 incoar expediente de caducidade da licenza de obras a nome de Inter Burgo S.A. – a mesma propietaria do campo de golf- para a construción dun edificio de sotos e 2 plantas para hotel de 4 estrelas en San Lourenzo, Domaio, Moaña, concedida pola Comisión Municipal de Goberno o 28 de outubro de 2002.

Tal e como dita no primeiro parágrafo das conclusións do documento “O expediente para a declaración de caducidade da licenza iniciarase, neste caso, a instancia de Luita Verde, en exercicio da acción pública urbanística, unha vez constatado que expirou o prazo, ben para comezar as obras, ben para rematalas, sen que o titular da licenza as iniciase ou terminase.”

En efecto, o dito acordo municipal nace do escrito de petición presentado a rexistro polo Colectivo Ecoloxista Luita Verde o 9 de xaneiro de 2019 e doutro posterior de xeito reiterado o 22 de maio de 2019 ao non ter resposta ao primeiro, ademais da queixa admitida pola Valedora do Pobo ao tanto e os requerimentos realizados por esta ao Concello de xullo de 2019 e febreiro de 2020.

Segundo o dito documento, o arquitecto municipal emite un informe o día 21 de setembro de 2020 no que indica que, tras unha visita ao lugar das obras, “as obras correspondentes ao Sector H do SAU A-7 de Domaio, correspondentes á licenza dun hotel do expediente 185/2002 non foron iniciadas neste momento, non existindo no lugar ningún elemento (tira de cordas, replanteo, movemento de terras ou algún outro feito) que faga considerar o seu inicio”.

No expediente consta o informe do asesor xurídico do 12 de outubro de 2020 que informa que “Á vista do informe técnico municipal do 21 de setembro de 2020 hai base para a declaración de caducidade da licenza concedida, pois á data do citado informe técnico as obras non se iniciaron, polo que o prazo de 6 meses establecido para o seu inicio na sentenza do 23 de novembro de 2009, ditada polo Xulgado do Contencioso-Administrativo nº 3 de Pontevedra, está totalmente superado.

Para rematar conclúe que “evidentemente, se non se iniciaron as obras de construción, tras ter transcorrido sobradamente o prazo de seis meses establecido na sentenza, e se tampouco se terminaron tendo transcorrido máis de 3 anos para a súa finalización, o Concello estaría obrigado a declarar a caducidade da licenza.”

Para Luita Verde este acordo aínda que tarde, con tempo non era, despois de máis de dez anos de incumprimento da dita sentenza xudicial e agora só espera que o concello acorde así mesmo e na máis brevidade o inicio do expediente de caducidade solicitado por este colectivo ecoloxista o 14 de marzo de 2019 das dúas licenzas que, con datas 12-02-2001 e 09-06-2003, a Comisión de Goberno do Concello de Moaña acordou concederlle 50 e 52 vivendas adosadas respectivamente a Construcciones Mirón y Agarvi SL no sector B da Unidade de Actuación S.A.U. A-7 Residencial Golf Domaio, por incumprimento manifesto das obrigas de edificación e urbanización simultánea das mesmas.

Luita Verde salienta que hai máis de dez anos que non hai actividade no lugar, medio cento de vivendas aínda están sen construír, unha boa parte das restantes están a media construción, e unha minoría están habitadas sen licenza de primeira ocupación e sen servizos, resultado dun fracasado proxecto elitista, especulativo e impactante no medio ambiente, na paisaxe e na auga como recurso, procedente de finais de pasado século onde, en plena “burbulla urbanística e inmobiliaria”, se recualificaron 95 has. – 64 has. para o campo de golf como solo rústico ordinario e 31 has. divididas en sectores e unidades de actuación para a urbanización como solo urbanizable – de solo clasificado anteriormente como non urbanizable de protección forestal, e que, por engadido e para máis agravio, no dito sector B da Unidade de Actuación S.A.U. A-7 Residencial Golf Domaio, só está á espera da salvación económica a través da entrada de “fondos buitre”.

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

A burbulla urbanística acaba coa Carballeira de Franco

O pasado 16 de setembro de 2020 o Colectivo Ecoloxista Luita Verde presentou escrito a rexistro ao sr. alcalde presidente do Concello de Cangas, á xefatura territorial da Consellería de Medio Rural, á Dirección Xeral de Patrimonio Cultural da Consellería de Cultura e Deporte e á Demarcación Sur de Augas de Galicia, onde expoñíamos que no lugar da Rúa, parroquia de Coiro, concello de Cangas, en solo non urbanizable común segundo as vixentes Normas Subsidiarias de Planeamento do Término Municipal de Cangas, estase a levar a cabo grandes desbroces e cortas de arborado que están a afectar o contorno do lugar coñecido como a Carballeira de Franco ou Carballeira da Rúa.

Que este lugar está en terreo forestal con arborado e dentro del de grande valor biolóxico, paisaxístico e ambiental formado por varios exemplares adultos e de envergadura de carballo, vestixio histórico da antiga carballeira que predominaba na zona entre os lugares da Rúa e A Pedreira, digno de protexer e conservar, onde ademais calquera intervención ten que adecuarse ao contido no artigo 92 dos aproveitamentos madeireiros da Sección 2ª dos aproveitamentos en montes de xestión privada da dita Lei 7/2012, do 28 de xuño, de montes de Galicia que no punto 1 dispón que os propietarios de terreos forestais privados que desexen realizar aproveitamentos de madeira ou leña terán que solicitar a preceptiva autorización do órgano inferior competente en materia forestal por razón do territorio.

Que a Carballeira de Franco acolle así mesmo o achado arqueolóxico da Carballeira de Franco (GA36008ACH10), onde se atoparon materiais cerámicos e líticos de adscripción cultural variada – indeterminado, calcolítico e moderno – e que está ubicado na proximidade doutro, o de Cornelló (GA36008ACH22), onde se atoparon así mesmo materiais de adscripción cultural medieval, incluidos no Catálogo de Patrimonio Cultural de Galicia, onde segundo o artigo 45 de Réxime de intervencións no contorno de protección da LEI 5/2016, do 4 de maio, do patrimonio cultural de Galicia, dispón que as intervencións que se realicen no contorno de protección dos bens declarados de interese cultural e catalogados deberán contar coa autorización da consellaría competente en materia de patrimonio cultural.

Tendo en conta que as intervencións que se está a levar a cabo na actualidade no contorno de protección do achado da Carballeira de Franco afectan directamente cando menos ao apartado d do punto 1 de dito artigo 45 da LEI 5/2016, do 4 de maio, do patrimonio cultural de Galicia, e probablemente a varios dos apartados restantes no futuro tendo en conta que nesta zona, entre a Carballeira de Franco e Cornelló, se pretende planificar o Centro de Alta Resolución (CAR) do Morrazo a nivel sanitario, necesita polo tanto a correspondente autorización da Consellaría de Cultura a través da Dirección Xeral de Patrimonio Cultural.

Que a Carballeira de Franco acolle tamén un tramo do antigo “camiño real” que conectaba os lugares da Pedreira e A Rúa coa ribeira do rego das Saíñas, de grande valor así mesmo etnográfico e etnolóxico, digno tamén de protección e conservación.

Que, por outra banda, a zona está formando parte da conca do rego das Saíñas, tendo parte tributaria das súas augas e mesmo nacementos de mananciais, en especial no lugar de Cornelló, que poderían ver comprometido o seu caudal de auga no futuro diante de futuribles movementos de terras e que parte está integrada dentro dos 100 metros da zona de policía nas que se condiciona o uso do solo e das actividades que se desenvolvan dacordo co artigo 78 do Reglamento do Dominio Público Hidráulico onde para realizar cualquer tipo de construcción en zona de policía de cauces, esixirase a autorización previa ao organismo de conca, a menos que o correspondente Plan de Ordenación Urbana, outras figuras de ordenamento urbanístico ou plans de obras da Administración, houberan sido informados polo organismo de conca ou houberan recollido as oportunas previsións formuladas ao efecto.

Ao final Luita Verde solicitou a comprobación dos feitos, a apertura se procede dun expediente sancionador, que se apliquen os contidos dictados no artigo 92 dos aproveitamentos madeireiros da Sección 2ª dos aproveitamentos en montes de xestión privada da Lei 7/2012, do 28 de xuño, de montes de Galicia, no artigo 45 de Réxime de intervencións no contorno de protección da LEI 5/2016, do 4 de maio, do patrimonio cultural de Galicia e no artigo 78 do Reglamento do Dominio Público Hidráulico e a efectiva protección e conservación dos valores paisaxísticos, ambientais e culturais asociados ó contorno da Carballeira de Franco.

A día de hoxe non nos respondeu nengunha das catro administracións públicas e o que é de dominio público é que non se paralizaron as cortas senón todo o contrario, producíndose a corta da totalidade da carballeira presente no lugar.

Para Luita Verde esta corta a matarrasa, á parte do impacto e a agresión ambiental realizada, non é máis que unha mostra da burbulla urbanística na que está inmerso o concello de Cangas desde hai anos.

Ao tanto temos que lembrar que hai ao redor de vinte anos, unha das alternativas ao proxecto de construción da vía rápida do Morrazo, ao que nos opoñíamos varias organizacións e colectivos naquel momento, era a construcción dun hospital comarcal que, entre outros motivos, evitara ao máximo os desplazamentos da veciñanza por estrada a tal fin fóra da comarca.

Ao final a dita estrada, en forma de corredor de alta capacidade construiuse a mediados da década pasada, tendo o seu enlace con Cangas precisamente riba da conca do rego das Saíñas e ao carón de onde se pretende proxectar agora o citado Centro de Alta Resolución do Morrazo, esquecendo totalmente o proxecto do hospital comarcal e desaparecendo unha oportunidade histórica de consecución desta necesaria infraestrutura, reivindicada pola colectividade morracense.

Posteriormente, a principios desta década, construiríase o hospital Álvaro Cunqueiro en Vigo, o que provocaría unha maior dependencia sanitaria cara esta cidade para os veciños e veciñas dos concellos do Morrazo e, por engadido, máis gravosa por estar o novo hospital lonxe do centro urbano da cidade, ao contrario do POVISA, o outro hospital de referencia utilizado pola veciñanza da comarca.

Por último desde hai uns anos están a intentar convencernos da construcción do dito Centro de Alta Resolución, que non deixa de ser un “hospital sen camas”, como solución ao “afogamento” que se está a producir na área sanitaria de Vigo, precisamente pola súa excesiva centralización. Ao tanto os concellos de Moaña, Bueu e Cangas presentaron terreos nos seus respectivos PXOM cara a consecución desta infraestrutura, decidíndose finalmente pola opción do último municipio.

A fórmula para levar a cabo a construcción do dito CAR, de ao redor de 6.000 m², a través da cesión de terreos por parte dunha empresa inmobiliaria, Amgecabe, a cambio de que esta poida construir ao redor de 25.000 m² máis polos arredores e unha grande área comercial, lembra as argucias especulativas de antano de auténtico “axente urbanístico”, que rematou estourando en forma de “burbulla” insustentable a finais da década pasada e unha das principais responsables da posterior crise económica e financieira a nivel estatal.

Por se non fora pouco, o equipo de goberno municipal, ou parte del, pretende realizalo pola vía rápida a través dunha modificación puntual das vixentes normas subsidiarias de planeamento urbanístico.

Luita Verde salienta que mentras isto se produce e é obxeto mesmo de debate e polémica entre a clase política, é inxustificable que se producira e con total impunidade a corta e a matarrasa da Carballeira de Franco, o que está a amosar que detrás disto só prevalecen intereses políticos partidistas e económicos asociados á burbulla urbanística na que segue inmerso o concello de Cangas, por riba dunha correcta ordenación do seu territorio e que teña ademais en conta a debida protección cultural e ambiental. Advirte que o borrador do PXOM en trámite tampouco axuda a corrixilo senón todo o contrario, promove unha maior desprotección e un notable e insustentable incremento edificativo.

Luita Verde non está en contra dun centro sanitario integral que nos poida dar a atención debida e necesaria á veciñanza do Morrazo, mais dubida que este poida ser a través do dito CAR, do lugar onde se pretende construír e do modo en que se está a xestionar. Por outra banda, salienta que o deseño dos CAR entraron dentro do que se denominou “burbulla hospitalaria” noutras comunidades autónomas e está tamén dentro da planificación que acá está a levar a cabo a Xunta de Galicia, grandes centros e privatizacións encubertas.

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Cultura expedienta o concello de Cangas pola agresión directa ao castro da Igrexiña

A través dun documento asinado o pasado 11 de setembro de 2020 pola Valedora do Pobo, se nos informa que trala nosa queixa pola falta de resposta da Consellería de Cultura e Turismo á denuncia presentada o pasado 8 de febreiro de 2020 polo Colectivo Ecoloxista Luita Verde pola agresión directa ao Castro da Igrexiña, na parroquia do Hío, conculcando a Lei 93/2015, de 1 de outubro, do Procedemento Administrativo Común das Administracións Públicas, a dita Consellería remitíu finalmente a información solicitada respostando que unha vez consultada a Xefatura Territorial da Consellería de Cultura e Turismo de Pontevedra, esta manifestou que, como consecuencia da denuncia formulada por Luita Verde o 8 de febreiro, aperturouse un expediente de dilixencias informativas co número VI.PO.019.20, requeríndose información ao concello de Cangas, quen respondeu aportando copia da licenza municipal de apertura de quioscos desmontables outorgada no expediente municipal 2562/2019, así como da autorización da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda da Xunta de Galicia.

Para as citadas actuacións se nos informa finalmente que non consta que se teña solicitado autorización da dita Xefatura Territorial e que polo tanto se procedeu á incoación do dito expediente ao concello polo outorgamento de licenza municipal sen contar coa previa e preceptiva desta Consellería de Cultura e Turismo.

En base a ese expediente informativo incoado pola Xefatura Territorial da Consellería de Cultura e Turismo de Pontevedra, o Concello de Cangas nos contesta agora a través dun comunicado asinado polo alcalde do pasado 5 de outubro de 2020 con referencia ao escrito de denuncia presentado así mesmo por Luita Verde neste Concello con data 11.02.2020, remitindo a documentación que consta neste Concello así como os informes da inspección de obras deste Concello de data 16.06.2020, e o técnico municipal de datas 24.01.2020 e 10.03.2020 respectivamente, para o noso coñecemento e efectos oportunos.

En resposta a esta contestación e a documentación presentada polo Concello de Cangas, Luita Verde presentou onte 8 de outubro de 2020 o correspondente escrito a rexistro dirixido ao sr. alcalde presidente solicitando que, en plenas competencias municipais e amparado na legalidade que lle confire en materia de ordenación urbanística e de protección do patrimonio cultural o Catálogo Complementario de Monumentos e Conxuntos Histórico-Artísticos Obxeto de Protección das Normas Subsidiarias de Planeamento do Término Municipal de Cangas, este concello proceda a paralización da concesión de máis licenzas de apertura, a prohibición da instalación do quiosco de praia e a retirada da conexión dos servizos de auga e saneamento solicitado polo seu promotor dentro da área de protección integral do xacemento arqueolóxico do Castro da Igrexiña.

Así mesmo solicitou que se presente a solicitude por parte deste Concello de Cangas á Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda de revogación da resolución sobre a solicitude de autorización para a instalación dun quiosco desmontable na zona de servidume de protección do dominio público marítimo-terrestre na praia de Nerga, no termo municipal de Cangas (Pontevedra) Expediente: A-PO-2019/247Q

Baseouse en que diante da consulta realizada pola Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda ao concello na tramitación previa da solicitude de autorización de instalación do quiosco de praia, o arquitecto municipal omitiu deliberadamente no seu informe de 24.01.2020 que o lugar da instalación solicitada do quiosco ademais de estar calificado urbanísticamente en solo non urbanizable de protección de costas, tamén o está en solo non urbanizable de patrimonio histórico segundo as vixentes Normas Subsidiarias de Planeamento correspondente á área de protección integral do xacemento arqueolóxico do Castro da Igrexiña -dentro do propio recinto castrexo e na inmediación de varias pedras con gravados rupestres-, incluido así mesmo no Catálogo Complementario de Monumentos e Conxuntos Histórico-Artísticos Obxeto de Protección das Normas Subsidiarias de Planeamento do Término Municipal de Cangas, co que iso implica de prohibición da instalación do dito quiosco de praia como da súa actividade hostaleira, polo grao de protección integral do dito xacemento.

En que posteriormente e, cando a Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda xa resolvera autorizar a instalación do quiosco de praia no lugar, o mesmo arquitecto municipal copia e calca o mesmo informe de 24.01.2020 mais desta vez engade no último parágrafo que a parcela obxecto de informe emplázase dentro do ámbito de protección do ben catalogado “Castro e petróglifo da Igresiña” no seu informe do 10.03.2020 a través do departamento de urbanismo.

En que o Concello de Cangas ao final pretende ocultar as súas directas competencias ante o expediente informativo incoado pola Consellería de Cultura e Cultura pola licenza municipal de apertura do dito quiosco de praia sen a previa e preceptiva atutorización da mesma, amparándose nunha resolución de autorización dictada pola Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda favorable á instalación do quiosco de praia desmontable no lugar, cando é o propio concello o que ten ao final a competencia exclusiva de non conceder a licenza municipal de apertura do dito quiosco de praia baseandose na protección cultural e integral do lugar onde se ubica que lle confire o catálogo complementario das normas subsidiarias de planeamento, feito que non o fixo no ano 2019 outorgándolle unha primeira licenza urbanística de instalación e conexión dos servizos de auga e saneamento ao promotor do quiosco e permitindo así mesmo que o voltara a instalar na tempada de verán deste 2020, feito este último denunciado por este colectivo o pasado 21.08.2020 e despois de que xa advertiramos que podía suceder na denuncia do pasado 11.02.2020, nos escritos presentados rexistro e dirixidas ao sr. alcalde presidente do concello.

En que esta situación ameaza con sosterse no tempo tres anos máis, habida conta que a Resolución dictada pola Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda outorgou a autorización de instalación do dito quiosco ao seu propietario para a tempada de verán dos anos 2020, 2021, 2022 e 2023.

En que tendo en conta que o Castro da Igrexiña está así mesmo incluído no Catálogo de Patrimonio Cultural de Galicia e que calquera actuación no seu ámbito de protección necesita a correspondente autorización da Consellería de Cultura e Turismo segundo a LEI 5/2016, do 4 de maio, do patrimonio cultural de Galicia, é o propio Concello de Cangas o que, a sabendas da existencia dunha actividade que afectaba a un ben cultural catalogado no seu concello, tiña que haberse dirixido a dita Consellería para solicitar o seu informe preceptivo e autorización sectorial, feito que lamentablemente tampouco sucedeu e daí tamén a orixe do expediente de dilixencias informativas ao concello por parte da Xefatura Territorial da Consellería de Cultura e Turismo de Pontevedra.

En que segundo o apartado e) do art. 130 da dita LEI 5/2016, do 4 de maio, do patrimonio cultural de Galicia, o outorgamento de permisos, licenzas ou autorizacións municipais sen a autorización previa da consellaría competente en materia de patrimonio cultural para calquera intervención en bens de interese cultural ou catalogados ou nos seus contornos de protección ou na súa zona de amortecemento, cando esta sexa preceptiva, está considerada unha infracción grave.

Luita Verde advertíu finalmente que, de seguir esta reiterada actitude a nivel funcionarial como administrativa por parte deste Concello de Cangas, pode incurrir no suposto delito de prevaricación por omisión de competencias co que iso implica para o persoal implicado.

Luita Verde presentou ao mesmo tempo hoxe 9 de outubro de 2020 outro escrito dirixido á Xefatura Territorial da Consellería de Cultura e Turismo de Pontevedra solicitando así mesmo a paralización definitiva da actividade do quiosco de praia dentro da área integral de protección do Castro da Igrexiña, a apertura dun expediente sancionador ao promotor da instalación do quiosco e ao Concello de Cangas por concederlle licenza municipal de apertura sen a previa e preceptiva autorización desta Consellería de Cultura e Turismo e a restauración ambiental dos terreos ao seu estado anterior.

Por outra banda soliticou tamén que se presente a solicitude por parte desta Consellería de Cultura e Turismo á Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda de revogación da resolución sobre a solicitude de autorización para a instalación dun quiosco desmontable na zona de servidume de protección do dominio público marítimo-terrestre na praia de Nerga, no termo municipal de Cangas (Pontevedra) Expediente: A-PO-2019/247Q

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

A burbulla eólica e o parque eólico no Morrazo

Na actualidade, en plena pandemia sanitaria que comporta e coincide cunha nova crise económica, a través dos medios de comunicación estase tentando convencer a poboación da existencia dunha burbulla eólica na Galiza ao existiren proxectos que duplican a potencia actual en megavatios.

Para a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo, esta burbulla da que se fala agora desde os medios, existe pero non agora, senón desde finais da década pasada, coincidindo co inicio da anterior crise económica, no ano 2008, cando o bipartito PSOE-BNG gobernaba a Xunta e adxudicara provisionalmente un concurso eólico, que despois de ser recorrido ante a xustiza, foi finalmente aprobado polo Partido Popular asignando 2324 mw de potencia na resolución do 20 de decembro de 2010.

Este concurso eólico está baseado nun plan sectorial aprobado no ano 1997 que carece da correspondente avaliación ambiental estratéxica no seu conxunto á que obriga a lei desde o ano 2006, despois de que a implantación da enerxía eólica na Galiza causara un grande e moitas veces irreversíbel impacto ambiental no territorio. Así a implantación dos máis de 100 parques eólicos e ao redor de 4.000 aeroxeradores nas áreas de maior potencial eólico de Galiza xa causaran importantes danos a nivel paisaxístico, ecolóxico e cultural nos montes da fachada atlántica, desde a Mariña Luguesa ata a Costa da Morte e pasando por grande parte da área occidental da Dorsal Galega.

A partir do anos 2005, cando remata a instalación destes parques eólicos, perdeuse unha oportunidade histórica de tentar modificar as políticas e a xestión técnica da implantación das enerxías renovábeis na Galiza, paralizando a construcción de novos parques eólicos e apostando por unha xestión máis sustentábel baseada na repotenciación e modernización do xa instalado, na diversificación das enerxías, na autoxestión e sobre todo na eficiencia e aforro enerxético.

Por desgraza, isto non sucedeu, e a aposta do goberno galego foi seguir co mesmo modelo produtivista, competidor e externalizador de recursos naturais, xa que, como é coñecido, Galiza é un territorio con excedente de produción de electricidade, en especial da derivada do sector eólico e o hidroeléctrico, que exporta fóra da comunidade sen a penas compensación. Máis ben todo o contrario, xa que isto resulta gravoso para o propio territorio tendo en conta do dano ambiental e as facturas da electricidade da poboación que non se ve diminuida malia soportar as consecuencias da produción.

A guerra de intereses económicos e empresariais, ligado ás preferencias dos gobernos políticos de turno, que comezaron co concurso eólico non son máis que unha mostra do gorentoso negocio que supón este sector e da burbulla eólica que existe dende a súa aprobación, acelerada na actualidade despois de aprobar a Xunta no ano 2017 a lei de fomento de implantación de iniciativas empresariais, coñecida polos movementos sociais e ecoloxistas como “lei da depredación”.

Esta lei simplifica os procesos de tramitación e a avaliación ambiental dos proxectos empresariais e sérvese dunha falta de protección ambiental na maioría do territorio galego, que non chega ao 12% da súa totalidade protexido, promovido pola propia Xunta de Galiza que se nega a ampliar a rede galega de espazos naturais protexidos e máis en concreto a Rede Natura, da que esta Plataforma xa solicitou no 2012 a inclusión dun novo Lugar de Importancia Comunitaria (LIC) a nome de Montes e Carballeiras do Morrazo, que integrara os espazos naturais dos Montes do Morrazo e o Carballal de Coiro, máis outros ampliables.

A Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo lembra que entre os 91 parques proxectados polo territorio galego polo aínda vixente concurso eólico, foi incluído o parque eólico de Pedras Negras. Este parque eólico estaría situado na parte máis alta, entre os 450 e os 600 m. de altitude sobre o nivel do mar, cunha superficie total de afectación de 1725 has. en terreos de grande valor paisaxístico, ambiental, cultural, social e económico do espazo natural dos Montes do Morrazo, protexido segundo as daquela vixentes normas subsidiarias de planeamento da provincia de Pontevedra e, na actualidade, aínda clasificado como solo rústico de especial protección de espazos naturais polos concellos de Marín, Moaña e Vilaboa a través dos seus respectivos PXOM.

Nel se proxectaron 17,9 kilómetros de lonxitude de vías de acceso, dos que 13,48 km. serían viais de nova construción con maquinaria pesada dun ancho de 6 metros, para a instalación de 14 aeroxeradores de 175 metros de altura, con 119 metros de fuste e 112 metros de diámetro de rotor, cunha cimentación de cada aeroxerador de 20 m. de diámetro baixo unha explanada e plataforma de montaxe dunhas dimensións mínimas de 46 x 60 e cunhas afeccións de 70 x 92 m., máis a posta en funcionamento dunha subestación eléctrica de 66×20 KV.

A afección na fase de construción era moi negativa a nivel xeolóxico, biolóxico, edáfico, hidrolóxico, cultural e arqueolóxico, á parte da paisaxística entre as rías de Vigo e Pontevedra, cos altos dos montes Formigoso, Gagán, Coto do Home e as serras Basil e Domego, a contorna forestal e arqueolóxica de Chan de Arquiña e Os Lagucheiros, e a conca de nacemento da ribeira dos regos da Fraga, Neibó-Loira, Río Maior e Miñouva, con hábitats naturais prioritarios e fauna e flora silvestre endémica e de interese comunitario.

Alén disto, cómpre salientar a súa incompatibilidade cos usos tradicionais como son os forestais e do aproveitamento multifuncional do monte comunal, dos mananciais de auga, como así mesmo a práctica de certas actividades sociais como por exemplo o voo do parapente, ao que habería sumar a afección a visual e acústica a escasa distancia de núcleos de poboación humana e a máis que probable elevada mortandade de fauna, en especial de aves e morcegos, na fase de funcionamento do propio parque.

A oposición ao final a este proxecto na comarca foi moi grande, rexistrándose na súa fase de información pública, entre decembro do 2012 e xaneiro do ano 2013, miles de alegacións cidadanas na súa contra, a dos propios concellos afectados e a presenza así mesmo de varios centos de persoas en distintos actos reivindicativos como, por exemplo, as previas e sucesivas marchas in situ polas zonas afectadas organizadas por esta Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo.

Desde aquela o proxecto, promovido pola empresa Enel Green Power España S.L., vencellada coa multinacional italiana ENEL e a española ENDESA, está paralizado e non temos novas oficialmente do mesmo pois a Consellaría de Economía e Industria non respondeu ata agora ás alegacións presentadas, aínda que se sabe polos medios de comunicación que a dita empresa adxudicataria seguía interesada no proxecto.

Cómpre tamén quitarlle a máscara ás grandes empresas eléctricas que pretenden agora pasar con grandes campañas publicitarias detrás por ecoloxistas, cando a súa aposta polas enerxías renovábeis non é froito da preocupación polo medio, senón unha adaptación a este e a un futuro sen materias primas para manter o seu gorentoso negocio. Por iso, no canto de faceren campañas a prol do consumo responsábel de enerxía e apostar pola redución deste, o que venden é que van ser capaces de manter o insustentábel nivel de consumo enerxético actual sen que isto teña consecuencias sobre o medio.

O consumo enerxético debería reducirse como mínimo aos niveis dos anos noventa do século pasado, que é cando se comeza a debatir a nivel internacional as actuacións contra os perniciosos efectos negativos da mudanza climática, tendo en conta por outra banda que xa se sabía dela cientificamente desde mediados de século e que xa comezaba a ser preocupante na década dos anos setenta.

A experiencia desta última pandemia sanitaria que estamos a sufrir a nivel planetario, de orixe zoonótica e relacionada probablemente con grandes desequilibrios ambientais a través da progresiva perda de hábitats naturais e biodiversidade por causa humana, debería servirnos de lección de que cómpre mudar xa as nosas actitudes antropocéntricas e globalizadoras para centrarnos nun futuro baseado na acción local e no efectivo respecto pola nosa contorna ambiental.

Por todo isto, para a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo o parque eólico de Pedras Negras ten que desaparecer definitivamente da planificación eólica a nivel autonómico e substituilo pola autoxestión dos recursos naturais a nivel local, fóra de grandes proxectos en espazos naturais e libre de monopolios empresariais.

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized