Suxerencias ao anteproxecto de Lei de Patrimonio Natural de Galiza

A Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo xunto coas asociacións A Terra Non Se Vende, Salvemos Monteferro, Luita Verde, as redes de asociacións Galiza Non Se Vende e A Ría Non Se Vende, presentamos o pasado xoves 16 de marzo unhas suxerencias ao anteproxecto de Lei de Patrimonio Natural de Galiza.

Deixamos as suxerencias presentadas: suxerencias lei de patrimonio natural de galiza

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Xestión dos montes e eucaliptización nos montes da comarca do Morrazo

eucaliptal híoA Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo coincide e mesmo apoia a postura da Asociación de Propietarios de Montes do Morrazo sobre a conveniencia de que a política forestal galega non poida depender dos emporios -nomeadamente o lobbie de ENCE e a patronal madeireira- e que o aproveitamento forestal e a posta en valor do monte non ten porque ser só para a madeira senón diversificado.

Mais non cremos que a Xunta de Galiza acceda, e na súa debida maneira, á ordenación dos recursos forestais nos montes da comarca para tal fin, despois da xuntanza mantida desta con dita Asociación.

A este respecto non se pode nin se debe esquecer que o Partido Popular, asentado case en exclusiva no poder administrativo autonómico dende a aprobación do estatuto, é directamente responsábel de todo o contrario, ata o límite de recoñecer que nos últimos vintecinco anos a xestión do propio Plan Forestal autonómico aprobado no ano 1992, incumpríu a súa función básica da ordenación forestal, viciada e desprovista de seu por mor do seu posicionamento a favor da plantación masiva de monocultivos de eucaliptos, primeiramente subvencionada e posteriormente consentida.

Esta plantación masiva de monocultivos superou con moito e en pouco tempo as previsións de varias décadas, e a propia Xunta tamén recoñeceu recentemente que a cantidade plantada de eucaliptos duplicou as cantidades vertidas -mentindo descaradamente- un ano antes diante da aprobación da primeira revisión do citado Plan Forestal e que na realidade, supera as 500.000 has. por todo o territorio galego.

Cómpre engadir, que con respecto á citada revisión do Plan Forestal e a tan manida proposta de reducir os eucaliptais a nivel autonómico, a Xunta pretende enganar a cidadanía, pois está a falar, e sen cobertura legal, do Eucaliptus nitens, unha especie que abrangue só o 10% do territorio e na súa maioría no interior de Galiza, deixando fóra desa redución e consolidando o 90% restante do Eucaliptus globulus, a especie que invade as franxas costeiras, incluída a península do Morrazo.

Por outra banda, as subvencións ás plantacións dun millón de castiñeiros, a súa maior parte no interior de Galiza, coas que pretende camelar desde o verán pasado a poboación está a ser un fracaso pola inviabilidade do subministro por parte dos viveiros, que non dan feito ante o alto número deles proposto, e polos excesivos requisitos técnicos que a Xunta lles esixe ás e aos propietarios para acceder a estas subvencións.

É por todas e todos coñecido despois de concederlle a prórroga por 60 anos que a empresa Ence e o Partido Popular son como unlla e carne e que, malia a decisión da empresa de construír unha macroplanta de incineración forestal de 40 MW en Huelva, conta con todo o apoio do goberno da Xunta para construír unha similar, de aquí ao 2020, na nosa provincia e probabelmente nos terreos de dominio público marítimo terrestre onde ten a súa fábrica pasteira, na marisma de Lourizán dentro da ría de Pontevedra. E, por outra banda, pretende duplicar de aquí en adiante a cantidade de produción de pasta de papel con respecto á actualidade.

Polo que cómpre non nos deixar enganar. A política da Xunta e por ende a de ENCE e a patronal madeireira está destinada á consolidación e mesmo ampliación do modelo produtivo proeucalipto inaugurado polo réxime franquista, onde o citado lobbie está a obter desde aquela multimillonarias ganancias a costa da alarmante perda de biodiversidade, acidificación e déficit hídrico do solo. Todo isto, sen esquecer tampouco a grande cantidade e vagas de lumes con grandes emisións de gases de efecto estufa á atmosfera, empobrecemento do solo e mesmo sedimentación das rías onde o eucalipto, como especie pirófita, tivo unha respensabilidade directa polo seu efecto propagador e ao mesmo tempo propiciador destes. E convertendo ademais a propiedade dos montes nalgo subsidiario e cos prezos da madeira continuamente á baixa diante do gorentoso negocio dunhas e duns poucos intermediarios e accionistas.

A península do Morrazo conta cunha masa forestal constituída nun 55% por monte privado e un 45% por monte mancomunado veciñal, non habendo polo tanto propiedade pública. Desa superficie forestal o 80% esta repoboada con monocultivos, grande parte deles de eucalipto, tanto en masas puras como mixtas co piñeiro ou outras frondosas.

carballeira de CoiroDentro do mínimo 20% de superficie restante, cómpre salientar as carballeiras que partindo do Carballal de Coiro e pasando polos montes de Cela e Ardán ata Pastoriza enlazan coa Chan de Gagán e os nacementos do val do rego da Fraga. Estas masas, en certo modo contínuas, pasan por ser unhas das de maior densidade das Rías Baixas, mais na actualidade non están amparadas por ningunha figura de protección ambiental máis alá do chan rústico de espazos naturais ou forestal, e polo tanto poden ser en calquera momento obxecto de cortas indiscriminadas cunha simples autorización da axencia da Consellaría de Medio Rural.

Ademais desas masas puras de carballeira están as plantacións produtivas de castiñeiros e en menor medida de bidueiros, cerdeiras, freixos, capudres,…, levadas a cabo nas últimas décadas que, aínda que pequenas e ailladas, existen na maioría dos montes mancomunados e algunha que outra en monte privado e particular. Os bosques aluviais da ribeira dos regos ou as propias masas de carballeira incipiente que, de xeito climácico, crecen por baixo dos propios monocultivos, moitas das veces vítimas das propias cortas.

Cómpre termos en conta que o monte tampouco ten porque ser na súa totalidade forestábel, tamén son de importancia as áreas tradicionais de monte baixo de pasto, matogueira e brañas, de grande valor paisaxístico, biolóxico -con hábitats de interese comunitario e mesmo prioritario- e socioeconómico, e vítimas dunhas políticas e xestión excesivamente forestalizadoras nos últimos anos. Ou a grande e espallada existencia de vestixios arqueolóxicos a nivel cultural -abrigueiros rochosos, mámoas, petróglifos, castros, fortificacións e atalaias medievais, calzadas,…- asociados a unha rica cultura inmaterial, e vítimas tamén de varias agresións pola propia eucaliptización, labores forestais, probas deportivas,…

Os monocultivos do eucalipto e a súa expansión nas últimas catro décadas, tanto polo cáracter alóctono, invasor, e pirófito da especie como pola uniformización da paisaxe e os danos colaterais pola excesiva utilización de maquinaria pesada e apertura de pistas de acceso, roturación e erosión do solo e de produtos biocidas para o control da vexetación e das plagas, como pola falta de silvicultura foi e é unha das principais afeccións para a nosa paisaxe natural, para os valores sociais, culturais e económicos e unha seria ameaza para estes no futuro.

Para a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo cómpre deixar de escoitar os cantos de sereas e de conformarse con migallas e mudar con urxencia o modelo forestal autonómico, comezando polo desmantelamento e traslado fóra da ribeira do mar da planta pasteira de ENCE, reducindo ata a quinta parte da súa capacidade de produción actual e pechando o ciclo ambiental e industrial da pasta e o papel para o consumo exclusivamente a nivel galego, o que comportaría ao mesmo tempo unha redución drástica ata a décima parte da extensión actual das plantacións de eucalipto.

Así mesmo, ao entender da Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo, as plantas de incineración de biomasa forestal deberían ter unha capacidade de produción eléctrica catro veces menos, como máximo, que a que pretende ENCE, estar descentralizadas a nivel comarcal e traballar cunha materia prima exclusivamente procedente de resíduos de cortas do arborado. Neste sentido, hai que ter en conta que non todo o resíduo forestal ten por que ter esta función, podendo ser utilizada como xerador de biocombustible ou compostaxe, e mesmo unha parte, nas masas arboreas máis importantes e a protexer polos seus valores naturais e ecolóxicos, tería que deixarse no lugar para que cumpra na totalidade a súa función cíclica a nivel biolóxico e de formación do solo.

Só partindo desde aí, poderemos comezar a falar dunha verdadeira rexeneración, posta en valor dos montes, da biodiversidade e da multifuncionalidade e diversidade dos seus usos -madeireiro, froiteiro, fúnxico, meleiro, gandeiro, recreacional, educativo, sendeirista, científico e cultural-, e dunha verdadeira ordenación dos recursos forestais e naturais que nunca chegou a desenvolverse plenamente desde que estes montes da comarca comezaron a repoboarse a nivel forestal, a comezos do século pasado e principalmente desde que a planta de fabricación de pasta de papel de ENCE se instalou e comezou a funcionar na ría de Pontevedra a mediados de século, condicionando a repoboación case en exclusiva ás plantacións do eucalipto.

 

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Xuntanza aberta contra a eucaliptización do país

eucaliptalOs colectivos ecoloxistas Erva e Luita Verde convocan para este sábado, 11 de marzo, unha xuntanza en Moaña para falar da eucaliptización do noso país e ver a posibilidade de xuntar forzas e organizar a nivel galego unha resposta contra esta barbarie para o noso medio.

A xuntanza comezará ás 10:30 na Casa da Cultura Daniel Castelao (Quintela) en Moaña. (Aquí)

Deixamos aquí o manifesto co que se realiza esta convocatoria.

Contra a eucaliptización do país.

Somos conscientes de que nos últimos anos na nosa terra o avance da superficie ocupada polo eucalipto foi imparábel. En muitos casos, foi posíbel a costa da transformación de prados gandeiros, da corta de masas de árbores autóctonas ou da substitución de parcelas de monte que estaban con piñeiros. Na actualidade, un novo uso do eucalipto ameaza a biodiversidade, a paisaxe, a cultura e mesmo a economía rurais, e é o seu potencial uso como especie fornecedora de materia prima para centrais de biomasa.

A eucaliptización da nosa terra non é un proceso novo. É o resultado dunha alianza entre un lobby, o promovido pola empresa ENCE, e as autoridades responsábeis que levan a política de monte nos sucesivos governos do PP na Xunta. Como resultado desa alianza, amplas superficies das comarcas do interior, mesmo á beira da capital do país seguindo o Camiño de Santiago, están sendo arrasadas por plantíos de eucalipto. Nin rastro queda das nosas árbores, desaloxadas sen contemplación e, con elas, tamén a paisaxe tradicional galega. Pola contra, masas puras ou mixtas de eucaliptos multiplícanse desordenadamente por grande parte do territorio galego, dende o interior ata a costa, que se encontra desprotexido ante esta invasión, incluso en áreas da Rede Natura, un conxunto de espazos que apenas supón o 13% da superfície do país.

Un proceso, pois, que ameaza non só as nosas fragas, carballeiras, hábitats de interese e espazos naturais de grande valor. O desleixo é tal que ata os sectores produtivos básicos para a pervivéncia do noso medio rural están en perigo. Mais sabemos que o PP debe aprobar un novo instrumento de planificación forestal e distintas normas de protección da paisaxe. E abordar, tamén, unha mudanza na xestión dos espazos protexidos.

Agora, despois de décadas de desordenación forestal e de desprotección ambiental, é o momento de pór na axenda social, comunicativa e política un problema que ten graves consecuencias para o noso mundo rural, a súa economía, cultura, paisaxe e biodiversidade. Por iso, convocamos unha asemblea para:

1.- debater e contrastar as posibilidades de organizarmos a nivel de país unha resposta a curto prazo contra a eucaliptización da nosa terra, envolvendo nesta a cantas organizacións, colectivos e persoas sintan a necesidade de pór na axenda unha outra visión dos nosos montes e as nosas árbores.

2.- sondear entre as persoas e colectivos interesados a posibilidade de dotármonos dunha asociación específica orientada a reivindicar o valor das nosas árbores, dos nosos bosques e desa outra visión dos montes, con capacidade para a intervención social, xurídica e técnica.

Como paso previo ao obxectivo da socialización destas ideas a nivel nacional, iniciamos este debate no ámbito do tecido asociativo, organizacións e persoas do suroeste do país.

SÁBADO DIA 11 ÁS 10:30

CASA DA CULTURA DANIEL CASTELAO (QUINTELA), MOAÑA

ASEMBLEA PARA COLECTIVOS E ASOCIACIÓNS DO SUROESTE DO PAÍS

POR UNHA XESTIÓN RACIONAL DOS NOSOS MONTES QUE RESPEITE A PAISAXE E A BIODIVERSIDADE

Convocan:

COLECTIVO ECOLOXISTA LUITA VERDE

ERVA

 

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Roteiro pola protección dos montes do Hío

roteiro-hioA Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo organiza o domingo 12 de marzo un roteiro para dar a coñecer a importancia natural, paisaxística e cultural dos Montes da parroquia do Hío, dentro de solo rústico de especial protección de espazos naturais, forestal, de augas e patrimonial, no concello de Cangas.

O roteiro, último deste inverno, será circular e sairá ás 10 da mañá da explanada do Frendoal (aquí) , en Liméns, para chegar ás 13:30 horas ao mesmo lugar.

O percorrido transcorrerá por estradas, corredoiras, pistas forestais e camiños de pé, coincidindo nalgúns tramos coa senda municipal do litoral e co GR-59 da Ecorrota do Morrazo, polos lugares de A Coviña, Outeiro Negro, Monte do Castro, A Cruz de Castro, As Covas, A Fontenova, A Cruxa, A Fanica, Facho de Hio, Outeiro Batente, A Fanica, A Castiñeira, Igrexario, A Fontenla, Liméns, explanada do Frendoal.

Para se achegar ao punto de saída, hai que acceder pola estrada EP-1010, baixando en dirección ao camping de Liméns, e pasando este, seguir o vial ata o final do dunar.

Accédese á EP-1010 pola PO-315, á que á súa vez se pode acceder pola estrada PO-551, pola saída do núcleo urbano de Cangas, ou, vindo desde Pontevedra, desde o núcleo urbano de Bueu e pasando Aldán.

Recomendamos que de se achegar en vehículo privado, por ética e polas limitacións do aparcamento, as persoas que asistan utilicen a capacidade máxima do seu vehículo, compartíndoo con outra persoas. Recomendamos tamén traer roupa de abrigo e calzado de trote axeitados para a época invernal.mapa-hio

Os lugares de maior interese a visitar son:

· complexo dunar da Enseada de Liméns, un dos máis importantes da comarca e da provincia, dentro do espazo natural Barra, Cabo Home, catalogado como chan rústico de especial protección de espazos naturais polas Normas Subsidiarias de Planeamento da provinvia de Pontevedra.

· Pasada a ponte antiga de pedra que atravesa o rego de Liméns na súa embocadura está a calzada empedrada que sobe pola Coviña, con gravados rupestres da Idade do Bronce ao seu carón na penedía.

· Monte do Castro acolle, tal e como indica o seu nome, un asentamento castrexo da Idade do Ferro, inventariado e catalogado como Patrimonio Cultural de Galiza. Situado a 150 metros de altitude sobre o nivel do mar, entre as enseadas de Liméns e de Barra, ademais de estar cheo de penedías graníticas, pías, alvéolos, cacholas e os vestixios dalgún petróglifo da Idade do Bronce, posúe unhas impresionantes e amplas vistas panorámicas da entrada da ría de Vigo.

· A monumental calzada empedrada, de grande valor civil e etnográfico, da Fanica.

· alto de Outeiro Batente, coa súa caseta de vixianza do Facho de Hío, a uns 241 metros sobre o nivel do mar, é o punto máis alto de toda a subpenínsula da parroquia do Hío- anexa á península do Morrazo polo Viso, entre o humidal da Lagoa de Vilariño e o complexo dunar de Liméns-. Este alto conta tamén coa presenza de petróglifos como o do Alto da Serra da Idade do Bronce e con xacementos datados entre o neolítico e o medievo como o da Cova da Loba e o Corral de Barra. Desde este alto tamén se poden divisar unha ampla panorámica dos montes da parroquia, e das entradas das rías de Vigo e Pontevedra a través da Enseadas de Barra e de Aldán, respectivamente. A paisaxe grandiosa e espectacular sobre o complexo dunar de Nerga-Barra, Cabo Home ata o Facho de Donón, pertencentes ao espazo natural protexido pola Rede Natura da Costa da Vela, e das Illas Cíes en fronte, pertencentes ao Parque Nacional Marítimo Terrestre das Illas Atlánticas. A paisaxe pola marxe que dá á Enseada de Aldán, dende onde se poden ver unhas boas panorámicas da Serra da Madalena e Monte Borrallido, do espazo natural protexido pola Rede Natura de Cabo Udra, e das Illas Ons ao fondo, pertencentes P.N.M.T. das Illas Atlánticas. Os montes conteñen varios hábitats de interese comunitario -vexetación pioneira na rocha silícea, breixeiras secas europeas, vexetación oromediterranea con presenza de toxeira e xesteira, carballeiras galaico portuguesas, bosques aluviais e brañas húmidas atlánticas-.

· núcleo rural do Igrexario, con mostras de arquitectura popular e civil de construcións na pedra e a monumental, a nivel relixioso, coa igrexa románica do século XII de Santo André e o afamado cruceiro de estilo barroco de finais do século XIX.

· núcleo rural de Liméns sobre o agropecuario val do rego do mesmo nome.

As principais afeccións para os montes da parroquia do Hio nas últimas décadas foron os monocultivos forestais, a eucaliptización, incendios forestais, cortas indiscriminadas, falta de silvicultura, o espallamento de especies doutras especies de flora invasora, canteiras, verteduras de terras e entullos, instalación de antenas de telecomunicacións e novos viais de acceso a estas, instalación de torretas e cableados aéreos de tendido eléctrico, instalación de pozas de auga contraincendios, a presión urbanística residencial e o abandono e falta de posta en valor do patrimonio cultural.

As principais ameazas no futuro son a persistencia dos monocultivos forestais e da eucaliptización e a solicitude de instalación dunha grande antena de telefonía móbil por parte da multinacional France Telecom na área de protección do Monte do Castro.

En marzo do 2012 a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo solicitoulle á Xunta de Galiza que os montes da parroquia do Hío, como corredor ecolóxico, figuraran como espazo ampliable á solicitude de ampliación da Rede Natura galega cara a un novo Lugar de Importancia Comunitaria que, a nome de Montes e Carballeiras do Morrazo, acollese os espazos naturais dos Montes do Morrazo e o Carballal de Coiro.

En xullo de 2015 a Plataforma solicitoulle tamén ao Concello de Cangas para estes montes a catalogación de Espazo Natural de Interese Local (ENIL). En abril de 2016 solicitoulle á Xunta de Galiza a clasificación para estes montes de Área de Especial Importancia Paisaxística (AEIP) así como varios Lugares de Especial Importancia Paisaxística (LEIP) para o Monte do Castro, Outeiro Negro, Alto da Fanica, Outeiro Batente, Outeiro da Vela e Outeiro das Hedras, dentro do Catálogo das Paisaxes de Galiza.

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Roteiro pola protección dos montes de Aldán

roteiro-aldanA Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo organiza o domingo 12 de febreiro un roteiro para dar a coñecer a importancia natural, paisaxística e cultural dos Montes da parroquia de Aldán, dentro de solo rústico de especial protección forestal, de augas e patrimonial, no concello de Cangas.

O roteiro, primeiro deste inverno, será circular e sairá as 10 da mañá da alameda de Aldán, para chegar ás 14 h. ao mesmo lugar.

O percorrido transcorrerá por estrada, corredoiras, pista forestal e camiños de pé, coincidindo en tramos coa senda dos muíños do rego Orxas e co GR-59 da Ecorrota do Morrazo, polos lugares de Finca do Frendoal, rego Orxas, val do rego Orxas, A Lagarteira, As Abelaires, Ameán, Outeiro Agudo, Mesa de Montes, A Fentiña, Lagos de Baxín, Erbello, rego Orxas, Finca do Frendoal, alameda de Aldán.

Para se achegar ao punto de saída hai que acceder pola estrada PO-315, á que se pode chegar desde a estrada PO-551, á saída do núcleo urbano de Cangas, ou desde o núcleo urbano de Bueu en dirección a Beluso, vindo de Pontevedra.

Recomendamos que de se achegar en vehículo privado, por ética e polas limitacións do aparcamento, as persoas que asistan utilicen a capacidade máxima do seu vehículo compartíndoo con outra persoas. Recomendamos tamén traer roupa de abrigo e calzado de trote axeitados para a época invernal.

Os lugares de maior interese a visitar son:

  • A ponte de arco de medio punto sobre o rego Orxas de orixe medieval.
  • A Finca do Frendoal, popularmente coñecida como o “bosque encantado”, que conta cunha interesante arboreda, onde destaca a presenza de exemplares de castiñeiros, loureiros e da especie de carballo euroasiático Quercus cerris de grande envergadura. Acolle tamén no seu perímetro a área de ribeira do rego Orxas, camiño da súa embocadura na enseada de Aldán. Este terreo que formou parte do couto do antigo condado de Aldán, atesoura a representación, a pequena escala, dun castelo construido a mediados do século pasado máis un acueduto de tipoloxía medieval, tamén coñecido como o Arco da Condesa.
  • rego Orxas, cuxo nacemento se situa entre a serra da Madalena e o monte Borrallido, é a principal conca fluvial que atravesa a parroquia. Conta cun importante bosque de ribeira de ameneiros, salgueiros, bidueiros e carballosademais de cuantiosos lavadoiros, pontellas e muíños hidráulicos.
  • petróglifo de Outeiro de Río Loureiro, Ben de Interese Cultural (BIC) de Galiza, adscrito na Idade do Bronce, está situado nunha paraxe de beleza excepcional, xa que está no extremo dunha corredoira empedrada, fronte á zona agrícola da beira do rego do Fial. Este petróglifo contén unha importante variedade tipolóxica de gravados rupestres -coviñas, circos concéntricos e pseudolabirintos- e onde sobresaen pola súa rareza os gravados dun suposto guerreiro e unha cabana.
  • val do rego Orxas, entre os núcleos rurais de Erbello, Piñeiro e Gandón e ao pé da serra da Madalena, é un conxunto de veigas de cultivo e áreas de bosque de ribeira que pola súa extensión é de grande importancia natural, cultural, socioeconómica e etnográfica.
  • petróglifo das Abelaires, BIC da Idade do Bronce, ao pé do monte do castro do Liboreiro, conta cunha grande presenza de gravados rupestres en relieve de circos concéntricos, coviñas e apéndices.
  • Outeiro Agudo, tamén coñecido como Monte Vixía ou Monte da Garita, pola existencia dunha antiga caseta de pedra de vixianza, e Mesa de Montes, sita nunha estratéxica penechaira, con vestixios arqueolóxicos da Idade do Bronce -o petróglifo con gravados rupestres a maior altitude do concello cangués- no primeiro, e un asentamento do Calcolítico e Bronce Inicial no segundo, en zona rochosa e monte baixo, conforman dous dos curutos máis sobranceiros da Serra da Madalena. Sobrepasan os 300 metros sobre o nivel do mar, e serven de límite dos montes das parroquias de Aldán a Darbo. Conformando a serra un verdadeiro monumento paisaxístico, natural e xeolóxico que fai a función de conexión ecolóxica entre os Montes do Morrazo e o Carballal de Coiro co final da península morracense nos Montes do Hio, con hábitats e fauna e flora de interese comunitario. Desde estes dous altos pódese gozar dunhas extraordinarias vistas panorámicas das rías de Vigo e Pontevedra, da enseada de Aldán cos espazos naturais protexidos da Rede Natura da Costa da Vela e de Cabo Udra, do Parque Nacional Marítimo Terrrestre das Illas Atlánticas e por extensión do conxunto das Rías Baixas.
  • Os lagos de Baxín son unha zona húmida naturalizada á beira do nacemento do rego do Fial que forman parte así mesmo da conca do rego Orxas.mapa-roteiro-aldan

As principais afeccións para os montes da parroquia de Aldán nas últimas décadas foron os monocultivos forestais, a eucaliptización, a falta de silvicultura, as verteduras incontroladas de terras e entullos de obra, o espallamento de acacias e outras especies de flora invasora, o abandono e falta de posta en valor do patrimonio cultural e arqueolóxico, a construción do corredor de alta capacidade, a construción da planta de tratamento de RSU e do punto limpo do Morrazo, a construción por parte da empresa Geriatros dun xeriátrico e a extracción mineira da empresa Granitos Aldán.

Os proxectos que ameazan o futuro deste territorio son, por unha banda, a ampliación de carácter supramunicipal do parque empresarial de Bueu cara a Aldán, no denominado Parque Empresarial do Morrazo (PEIM), contemplado pola Xunta dentro do Plan Sectorial de Ordenación de Áreas Empresariais de Galiza (PSOAEG). Por outra banda, a especulación urbanística que persiste nas poxas polos terreos adquiridos na década pasada pola promotora Promalar -na actualidade en fase de liquidación- á viuva do antigo condado de Aldán. Terreos que na actualidade son a causa dun litixio xudicial entre a promotora, Geriatros e outras sociedades e heredeiras do antigo condado e unha xestora veciñal que reclama os montes como comunais. Esta promotora baixo “convenio” pretendía recualificar ao redor de 254 Has. de solo rústico de especial protección entre as zonas de Menduiña, Varalonga e a Serra da Madalena, para a construción de varios milleiros de vivendas, un cemiterio privado e cualificar o espazo natural da serra da Madalena como “zona verde”. Este proxecto foi paralizado finalmente pola retirada da aprobación inicial do PXOM de Cangas no ano 2005.

A Plataforma solicitoulle á Xunta de Galiza en marzo do 2012 a retirada da ampliación do parque empresarial de Bueu proxectada a través do PEIM no PSOAEG. Nese mesmo mes solicitoulle tamén á Xunta de Galiza que a Serra da Madalena,Monte Borrallido e Montes de Varalonga –onde están integrados a maioría dos montes da parroquia de Aldán-, como corredor ecolóxico, figuraran como espazos ampliables na solicitude de ampliación da Rede Natura galega cara a un novo Lugar de Importancia Comunitaria que, a nome de Montes e Carballeiras do Morrazo, acollese os espazos naturais dos Montes do Morrazo e o Carballal de Coiro.

En agosto de 2015 a Plataforma solicitoulle así mesmo ao Concello de Cangas a catalogación de Espazo Natural de Interese Local (ENIL) para a Serra da Madalena. En abril de 2016 solicitoulle á Xunta de Galiza a clasificación de Ámbito de Especial Atención Paisaxística (AEAP) para a contorna de Mesa de Montes dentro do Catálogo das Paisaxes de Galiza.

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

Paremos o desdobramento, paremos a destrución do Castro de Montealegre

edificacions-habitacionais-castrexasO traslado da parte escavada do Castro de Montealegre afectada polo segundo túnel do desdobramento do corredor en autovía, proposto por parte do goberno da Xunta de Galiza do PP, despois de que o dito traslado xa o propuxese anteriormente o goberno municipal moañés do BNG-PSOE, amosa que non hai diferenzas políticas nin ideolóxicas con respecto á falta de seriedade e desprotección do patrimonio cultural e arqueolóxico, máxime cando se trata dun Ben de Interese Cultural (BIC) de Galiza, a máxima figura de protección cultural a nivel autonómico, como representa o asentamento e conxunto rupestre do citado castro, na parroquia moañesa de Domaio.

A realidade é que para salvar a afección do castro, e tendo en conta ás condicións esixidas pola Declaración de Impacto Ambiental (DIA) da obra no ano 2001 de desviamento do trazado cara ao norte, tiña que realizarse cara a aí desde o inicio un túnel de 400 metros en dirección ao viaduto da Poza da Moura. Mais por cuestións de abaratamento de custes, coa construción do corredor decidiuse realizar no 2003 un primeiro túnel moito máis curto e polo medio do castro, destruíndo unha zona de cuncheiros e outra habitacional, e agora pretende realizarse un segundo túnel cara ao sur e coas dúas entradas, en forma dunha longa e profunda trincheira, que ameaza coa destrución da situación física de varias edificacións castrexas, xunto coa entrada enlousada e fortificacións, escavadas e descubertas durante a campaña arqueolóxica realizada de “urxencia” ao longo deste ano 2016.

A proposta do traslado das edificacións afectadas cara ao museo de Pontevedra para no futuro buscarlle outro sitio preto do castro, ademais de esperpéntica, só pretende disfrazar o submetimento técnico por parte da Dirección Xeral de Patrimonio Cultural aos intereses construtivos da Axencia Galega de Infraestruturas. Xa só falta que os elementos culturais afectados e trasladados polas obras vaian parar definitivamente no futuro a algunhas das rotondas da autovía en construción. Por outra banda, a área do castro que quede conservada e que podería quedar como musealizable, quedará descontextualizada, sen boa parte das súas estruturas construtivas, con catro impactantes fendas verticais no terreo e co tráfico rodado, e por partida dobre, ao seu carón.

entrada-enlousada-do-castroO 1% que a Xunta de Galiza nos intenta vender como a parte afectada polo desdobramento do total do castro é un engano, pois ao mesmo tempo está a recoñecer que esta porcentaxe afectada abrangue a 5 das vivendas, almacéns e obradoiros descubertos coas últimas escavacións. Esta cantidade de elementos afectados e ameazados de desapareción do seu contexto orixinal, se os comparamos coas escasas intervencións de postas en valor de asentamentos castrexos no Morrazo, representan, por exemplo, máis do dobre do escavado e posto en valor no castro da Subidá, no Concello de Marín, xacemento que, xunto co Facho de Donón, no Concello de Cangas, son os dous únicos castros postos en valor ata a actualidade en todo o Morrazo malia que a existencia de castros cóntase por ducias por toda a península morracense.

Por outra banda, amosa unha vez máis que en Galiza na realidade non se inviste o suficiente diñeiro público na protección do patrimonio cultural, senón máis ben no seu estudo e inventariado en base a súa inminente destrución -exemplos por Galiza adiante desgraciadamente abondan a costa de todo tipo de infraestruturas, especialmente viarias-.

A prórroga e ampliación do prazo de escavacións por seis meses, ata o vindeiro ano, só se fai porque antes de que rematen os 18 meses de prazo de execución das obras do primeiro subtramo do desdobramento, entre os enlaces de Rande e Domaio, procederase á construción do segundo túnel, que afectará de xeito directo e severo o castro.

Para a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo a única forma que queda de salvar o castro de Montealegre, desta nova afección severa e da súa destrución, é a través da solicitude xudicial da paralización cautelar das obras do desdobramento do corredor xa que, diante da inexistente e legal avaliación de impacto ambiental, se volven incumprir as condicións esixidas de traslado cara ao norte do trazado pola DIA do ano 2001, e porque o trazado que atravesa o castro forma parte inseparable do total do proxecto desde o momento en que se proxectou e construíu o propio corredor.

Por outra parte, cómpre unha campaña urxente de mobilización social a nivel comarcal contra as propias obras do desdobramento do corredor antes de que sexa demasiado tarde. Pois o castro de Montealegre é só unha das súas múltiples afeccións ao patrimonio natural, cultural e social morracense. Unha obra que, como continuación do corredor de alta capacidade, representa o meirande e irreversible  impacto paisaxístico e ambiental na historia da comarca, e que pretende consolidar un modelo de transporte privado moi contaminante, inseguro e colapsante que vai comprometer os investimentos noutras alternativas de transporte máis sustentábeis, como a potenciación do transporte colectivo e intermodal, a vertebración, mellora e humanización das estradas primarias e secundarias e a planificación integral das sendas peonís e os carrís bici. Este desdobramento é tamén  o punto de partida do que pode ser un maior impacto posterior, pola posible especulación urbanística a nivel municipal e supramunicipal, dentro dun modelo de desenvolvemento totalmente insustentable.

 

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized

A PDMM ante a destrución do castro de Montealegre

Para a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo a aprobación por parte da corporación municipal de Moaña – formada polo BNG, o PSOE e o PP- de crear unha aula de interpretación no castro de Montealegre, é unha proposta extemporánea, que chega tarde e que en parte só serve para tapar a súa inacción durante a tramitación do proxecto de desdobramento, cuxas consecuencias son coñecidas desde o ano 2012.

Este despropósito, súmase á esperpéntica alternativa mediática, realizada previamente polo goberno municipal, de trasladar os elementos patrimoniais da parte do castro afectada polo desdobramento cara a un novo emprazamento dentro do propio xacemento, catalogado xunto coa existencia de petróglifos con gravados rupestres como Ben de Interese Cultural de Galiza.

A construción dunha aula de interpretación no propio castro alén de supor unha nova afección á área de protección do xacemento, sería recoñecer que parte do propio castro vai desaparecer, non podendo ser visitada, cando menos no seu lugar orixinal, tendo que se conformar as e os posíbeis visitantes cunha recreación virtual.

castro-2

Trazado proxectado inicialmente no corredor que non cumpría a Declaración de Impacto Ambiental

Para a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo unha proposta seria e respectuosa co castro sería a de poñelo en valor e musealizar en vivo o que está actualmente escavado xunto co resto do castro e parar as obras do desdobramento do corredor, tendo en conta que a Declaración de Impacto Ambiental (DIA) do ano 2001 (DOG 16-08-2001) ordena que o trazado se dirixa cara ao norte do castro para evitar a afección do castro, e non como agora que vai cara ao sur.

Para acadar isto, cómpre unha campaña de sensibilización e mobilización social a favor de solicitar a paralización cautelar a nivel xudicial das obras, utilizando como base legal os incumprimentos da citada DIA (o incumprimento da corrección de impacto no castro é só un de varios por todo o trazado con diversas afección ao patrimonio natural, cultural e social) ao que hai que engadir a falta da correspondente Avaliación de Impacto Ambiental, segundo o R.D. 1/2008, do total do proxecto de desdobramento por parte da Xunta de Galiza, onde un 30% do trazado foi modificado con respecto ao proxecto inicial, porcentaxe dentro da que tamén se atopa o tramo que afecta o propio castro

castro-1

Trazado actual do corredor que segue sen cumprir coa Declaración de Impacto Ambiental

Mais tamén hai que ter en conta que por todo o trazado están afectados os espazos naturais dos Montes do Morrazo e da Carballeira de Coiro dentro de solo rústico de especial protección de espazos naturais nas Normas Complementarias e Subsidiarias de Planeamento da Provincia de Pontevedra; os leitos e áreas de ribeira dos regos da Miñouva, Freixa, Caiauga, Barranco do Faro, da Fraga e do Inferno; a contorna natural paisaxística e etnográfica da Poza da Moura, Outeiro do Aviador e A Borna; a Zona de Especial Conservación do Espazo Natural Protexido da Enseada de San Simón, onde desembocan máis de 10 cursos de auga; os bancos e concesións marisqueiras, parques de cultivo e polígonos de bateas polas alteracións nos 26 cursos de auga que afecta a obra; os sendeiros municipais dos regos da Freixa e Miñouva e o da Fraga, ao GR-59 da Ecorrota do Morrazo; a afección severa á área de protección dos xacementos arqueolóxicos de O Regueiriño, castro e gravados rupestres de Montealegre, xacemento de Os Torrados-Devesa de Abaixo, castro das Cidades, xacemento de Montenegro e a afección crítica da área de protección dos petróglifos da Borna, Outeiro do Aviador, petróglifos 1 e 2 da Xesteira, petróglifo da Escada, petróglifo do Viveiro, petróglifo de Pozo Garrido, o petróglifo da Devesa do Rei e outros probables sen coñecer; o risco potencial pola proxectada construcción dunha área de servizo de combustible nas proximidades do Alto do Caeiro; a xeración con explosivos de noiros de grandes dimensións na rocha e na paisaxe e toneladas de movementos de terras para recheos en outros tramos con terreos a grande desnivel e mesmo perto de núcleos de poboación e a afección de camiños, pistas forestais, traídas de auga, cultivos agrícolas e forestais á máis do xa afectado pola construcción do propio corredor.

A paralización cautelar das obras do proxecto do desdobramento do corredor, actualmente na fase inicial e por “subtramos”, non tendo ademais aprobada a fase de execución do terceiro subtramo de Meira a Moaña, comportaría a necesidade dunha nova información pública de todo o proxecto, adaptándose á normativa correspondente, podendo a veciñanza realizar as pertinentes alegacións e non esperar a que desde a Xunta pechen o corredor diante da falta de información e da improvisación ante as contínuas promesas incumpridas, como está a suceder.

A Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo salienta que o desdobramento do corredor é un proxecto prescindíbel que terá un impacto ambiental grave e irreversíbel no territorio, incrementará un modelo de transporte baseado no uso do transporte privado moi contaminante -un dos principais responsables da xeración de gases de efecto estufa á atmosfera e doutros nocivos para a propia saúde humana- e totalmente insustentábel e provocará máis e meirandes colapsos circulatorios e inseguridade viaria nas estradas da comarca.

Alén disto, a obra comporta por outra parte un alto custe económico que vai hipotecar e mesmo é incompatíbel cos investimentos noutras alternativas futuras máis sustentábeis como son a mellora e potenciación do transporte colectivo e intermodal, a vertebración e humanización das estradas primarias e secundarias existentes, a planificación integral de sendas peonís e carrís bici por toda a rede viaria e a consecución de infraestruturas sociais, culturais e sanitarias que reduzan ou eviten ao máximo a dependencia e desprazamentos por estrada fóra dos municipios e da comarca.

 

 

 

Deixar un comentario

Arquivado en Uncategorized